• Masallıda çox zəhmətkeş, vətənpərvər, həqiqi Azərbaycan vətəndaşları yaşayır...
  • Heydər Əliyev
  • RU
  • EN
  • » » Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası

    Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası

    • 10-02-2018, 15:11
    • Turizm
    • 0
    • 1 869
     
    Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası

     
    Azərbaycanlılar ağızlarının dadını bilirlər. Özü də burada əsl Azərbaycan yeməkləri çoxmillətli ölkəmizin mətbəxi ilə harmoniya yaradır. Bu dəfə biz qədim Şamaxı, habelə ləzgilərin və talışların yaşadıqları Qusar və Masallı regionlarının kulinariya xüsusiyyətləri ilə tanış olacağıq.

    Şamaxı – 290 növ təam
     
    Şamaxı kulinariyası plovun 46, dolmanın 14, kababın 16, qutabın 12 növü ilə çox zəngin və məşhurdur. Şamaxı mətbəxinin zənginliyini nümayiş etdirmək üçün tarixdən bir faktı xatırlamaq kifayətdir. 1662-ci ildə məşhur ingilis səyyahı və taciri Antoni Cenkinson Şirvan hökmdarı Abdulla Xan Ustaclıya qonaq olarkən milli mətbəxin çeşidinə heyran qalmışdı. Xan onu nahara dəvət etmiş, süfrəyə 290 adda milli isti və soyuq yemək, salat, qəlyanaltı və çərəz düzülmüşdü.
    Bu gün Şamaxıda ən geniş yayılan milli xörəklər şüyüdplov, parçabozbaş, yarpaq dolması, səbzi və müxtəlif növ kabablardır. Desert üçün sizə keşniş toxumları qatılmış limon şərbəti və boşqabda sucuq veriləcək. Sucuq buğda nişastasına şəkər, qoz və meşə fındığı əlavə edilməklə hazırlanır.

    Qusar – piçekar, xran fu və skan
     
    Azərbaycanın Qusar rayonunda yaşayan ləzgilər qədim tarixi və zəngin mətbəxi ilə məşhurdur. Qusar rayonunun hər kafesində, eləcə də ləzgilərin yaşadığı digər regionlarda siz piçekar, aluqu və ya şakuku sifariş verə bilərsiniz.
    Qoyun və ya mal ətindən hazırlanmış sulu yemək sizə xüsusi ləzgi sobasında (xərək və ya xar) bişirilmiş çörək – xran fu ilə veriləcək. Azərbaycan təndirini xatırladan bu soba ondan fərqli olaraq dördkünc formadadır. Özü də bu sobada təkcə çörək deyil, ləzgi mətbəxinin digər xəmir xörəkləri də bişirilir.
    Xərəkdə bişirilmiş çörək otaq temperaturunda 7 gün, soyuducuda isə 15-20 gün və daha çox qalır. Hazır xəmiri kiçik kündələrə bölüb yayır, xəmirə istinin daxil olması, tez bişməsi və xüsusi forma alması üçün onu quş lələkləri ilə deşirlər. Çörək sobada beş dəqiqə bişirilir. Bəzən çörəyi xərəkdən tam bişməmiş çıxarır, üstünə pendir və yumurta (“ləzgi pastası”) çəkir və bir neçə dəqiqə yenidən bişməyə qoyurlar.
    Bu yerlərdə, həmçinin ləzgi qutabı – afar bişirilir. Xəmirdən nazik yuxa (lavaş) yayılır, içinə həyətyanı sahədən və dağlardan yığılmış xırda göyərti, bərk pendir, şor qarışığı qoyulur, üstünə daha bir yuxa çəkirlər. Xərəkdə bişirilən afar bənzərsiz dadı ilə seçilir.
    Ləzgi mətbəxinin ən məşhur yeməyi olan skanı da xərəkdə bişirirlər. Yağda yoğurulmuş xəmirdən kündə kəsilir, açılır və dərin tavaya salınır. İçinə yağda qızardılmış qiymə və xırda doğranmış kartof qoyulur. Üstünə bir qat lavaş əlavə olunur və xərəkdə bir saat bişirilir. İnqrediyentlər müxtəlif, o cümlədən pendir və toyuq əti ola bilər. İstənilən halda skan çox ləzzətli olur!

    Masallı – aş, lökü və ləvəngi

       
    Azərbaycanın cənubunda yerləşən Masallı rayonu əhalisinin əksəriyyəti qonşu Lənkəran və Astarada olduğu kimi talışlardır. Talış mətbəxi çox zəngin, çeşidli olmaqla bərabər, həm də qədim tarixə malikdir. Masallıdakı arxeoloji qazıntılar zamanı eramızdan əvvəl daş və kərpicdən düzəldilmiş mətbəx əşyaları, o cümlədən piyalə, su qabları, səhəng aşkarlanıb.
    Masallı regionunda düyüdən azı 20 növ yemək, o cümlədən paxla plov, lobya plov, turşulu aş, ayran aşı (habelə dovğa) hazırlanır. Talış mətbəxi 23 cür ət xörəyi, 9 növ balıq yeməyi, 8 cür sıyıq, 5 cür qayğanaq, meyvələrdən 28 növ yemək, sırdaq növləri (məsələn, badımcan sırdağı) və digər yeməklərlə tanınır. Burada lərgə və mərci xörəkləri də geniş yayılıb. Lakin talış mətbəxinin ən məşhur yeməyi ləvəngidir: içi qoz-fındıq, soğan, sumaxla doldurulmuş toyuq və ya balıq yalnız Masallıda təndirdə bişirilir. Ləvəngi bütün Azərbaycanda hazırlansa da, pitini Şəkidə, skanı Qusarda, ləvəngini isə Masallıda və Lənkəranda dadmaq lazımdır.
    Masallıda şirniyyatın da öz yeri var. Məsələn, desert üçün burada tez-tez lökü hazırlanır. Yemək rasionu ilin fəslindən asılı olaraq dəyişir. Məsələn, may ayında bu yerlərdə paxlalı və təzə doğranmış yağlı şüyüdplov yeyilir. Yazda, həmçinin müxtəlif salatlar olur. Bundan başqa, burada gözlənilməz təzadları sevirlər. Məsələn, hisə verilmiş balıq süfrəyə plov və ya şirin qarpızla qoyula bilər.
    Paytaxt bazarlarında, habelə Rusiya ilə qonşu şəhərlərdə Masallı göyərtisi məşhurdur. Rayonda gəzərkən bir çox həyət darvazalarının qarşısında göyərti satıldığını görmək olar. Masallı mətbəxinin mühüm atributlarından biri qırmızı şalğam və qırmızı baş soğandır. Bu soğan acı olsa da, dadlıdır. Yayda onu yığır, qurudub qışa saxlayırlar.
    Maraqlıdır ki, bu və ya digər milli yemək növünü rayonda istənilən restoran və kafedə sifariş etmək olar. Ona görə də bu yerlərə gəlsəniz, fürsəti qaçırmayın və özünüzə yemək sarıdan korluq verməyin.AZƏRTAC.
     

    шаблоны для dle 11.2
    DİGƏR XƏBƏRLƏR
    XƏBƏR LENTİ
    1. 19:51 Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şuşada “Xarıbülbül” festivalının açılışında iştirak ediblər
    2. 18:32 Masallının Tüklə ərazisində xeyriyyə işləri davam etdirilir
    3. 18:08 Fermer Hadı İsmayılov: Çiyələk yığılır, kartof sahələri becərilir
    4. 15:16 Prezident Ramazan bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqını təbrik edib
    5. 17:59 Masallının mədəniyyət işçiləri şəhid ailələri və müharibə iştirakçısını ziyarət ediblər
    6. 17:34 Masallı gəncləri Ulu Öndərin məzarını ziyarət ediblər
    7. 16:03 Masallı gəncləri İkinci Fəxri Xiyabanı ziyarət ediblər
    8. 15:48 Masallının Bala Kolatan kəndində «Şəhidlər bulağı»nın aşılışı
    9. 15:22 Masallıda “Qəhrəmanlar Parkı”nın yenidənqurmadan sonra açılışı
    10. 14:50 Masallının Ərkivan qəsəbəsində uşaq bağçasının təməli qoyulub
    11. 14:38 Masallıda Ulu Öndərin xatirəsi böyük ehtiramla yad edilib
    12. 11:00 Prezident İlham Əliyev ulu öndər Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib
    13. 09:49 “İgid babaların qəhrəman nəvələri“
    14. 20:30 Masallıda - tarixi tikilinin yerləşdiyi ərazidə təmizlik aksiyası
    15. 15:57 Körpə fidanların Ulu Öndər sevgisi
    16. 15:48 “Breyn rinq” bilik yarışı üzrə Masallı birinciliyi
    17. 15:25 Masallıda Ulu Öndərin doğum gününə həsr olunmuş ağacəkmə aksiyası
    18. 14:30 Masallının Birinci Yeddioymaq kəndində Şəhidlər Parkı salınıb
    19. 14:00 Masallının Öncəqala kəndində “Qarabağ şəhidləri” abidə-kompleksinin açılışı
    20. 13:00 Prezident iki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Həzi Aslanovun məzarını ziyarət edib
    21. 19:32 Masallı rayon rəhbərliyi Böyük Vətən Müharibəsi iştirakçılarını ziyarət edib
    22. 19:05 “ŞUŞA MƏDƏNİYYƏTİMİZİN PAYTAXTIDIR”
    23. 14:32 Masallıda “Qəhrəmanlarımızı tanıdaq" layihəsinin növbəti qonağı Xətai İmanov olub
    24. 21:25 Masallıda veteran rabitəçi evində ziyarət olunub
    25. 20:19 Masallıda Beynəlxalq Ailə Günü ilə əlaqədar tədbir keçirilib
    26. 19:59 Masallının "Qəhrəmanlar Parkı" yenidən qurulub
    27. 19:42 Masallıda İctimai Şuraya Seçki keçirilib
    28. 18:46 Şuşada “Xarıbülbül” musiqi festivalı keçiriləcək
    29. 16:35 Masallı gəncləri “Nə? Harada? Nə zaman?” oyununda 3-cü yeri tutublar
    30. 16:07 Masallı MKTİB-yə yeni rəis təyin olunub
    31. 13:55 Şuşa şəhərinin Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı elan edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
    32. 13:32 AVRO-2020-nin kuboku Prezident İlham Əliyevə təqdim olunub
    33. 20:16 Masallı şəhərində abadlıq işləri davam edir
    34. 20:08 “Tarixi şəxsiyyət, əbədiyaşar lider”
    35. 16:30 Prezident İlham Əliyev Gürcüstanın Baş nazirini qəbul edib
    36. 15:53 Masallı Dövlət Regional Kollecində Ulu Öndərin 98-ci ildönümü
    37. 10:26 Masallıda "Heydər Əliyev və Azərbaycan" mövzusunda əl işi sərgisi keçirilir
    38. 10:15 Şəhid Anar Novruzovun xatirəsinə şahmat turniri keçiriləcək
    39. 20:00 Masallıda “Heydər Əliyev irsi milli sərvətimizdir” mövzusunda onlayın tədbir keçirilib
    40. 13:42 “Ömrünü xalqına bəxş etmiş insan”
    «    May 2021    »
    BeÇaÇCaCŞB
     12
    3456789
    10111213141516
    17181920212223
    24252627282930
    31 
    DÜNYA XƏBƏRLƏRİ