Azərbaycanla Ermənistan arasında gələcəkdə imzalanacaq sülh müqaviləsi özü-özlüyündə tərəflər arasında hüquqi münasibətlərin icrasını da şərtləndirir, zəruri edir

 

 Ötən gün dövlət başçısı televiziya kanallarına müsahibə verib. Prezident bir sıra mühüm məsələlərə toxunub. Onun yerli telekanallara müsahibəsində Ermənistan işğalında qalan 8 kəndin (Qazaxın 7 kəndi və Kərki) taleyi ilə bağlı dedikləri iki məsələyə aydınlıq gətirib. Birincisi, rəsmi Bakının bu kəndlərin qaytarılması ilə bağlı planı nədir? İkincisi, ayın sonunda məsələ Ermənistanla müzakirə ediləcək.

        

  İkinci mərhələ: anklav olan - Kərki və Qazaxın Sofulu, Yuxarı Əskipara və Bərxudarlı kəndləri müzakirə olunur, çünki anklavların qaytarılması üçün bu kəndlərə dəhlizlər açılmalıdır; Ki, iki ölkə və xalqlar arasında etimad mühiti formalaşmadan buna nail olmaq çətindir, digər tərəfdən, bu dəhlizlərin ən azı ilk dövründə təhlükəsizliyin necə təmin edilməsi üzərində razılıq olmalıdır;

 Ermənistan tərəfi dəhliz məsələsinin çətinliyinə istinad edərək, anklavların qaytarılması məsələsini arxa plana keçirmək istəyir. Nikol Paşinyan "barter"dən - SSRİ dövründə Ermənistana verilmiş və anklav kimi qəbul edilən Başkəndlə Kərki və Qazaxın 3 anklav kəndinin dəyişdirilməsi variantına işarə edib. Hərçənd, Əliyev anklavların qaytarılmasının vacibliyinə toxundu və bəyan etdi ki, bununla bağlı ekspert qrupu yaradılmalı, həll yolları tapılmalıdır.

Azərbaycanın tarixi Qələbəsindən geniş söhbət açıb. Bildirib ki, cəmi bir neçə saat ərzində davam edən əməliyyat nəticəsində suverenliyimiz bütün ərazidə bərpa olunub. Dövlət başçısının sözlərinə görə, bu parlaq Qələbə ilə yanaşı, Arkadi Qukasyan, Bako Saakyan, Araik Arutunyan, Ruben Vardanyan kimi personajların da tutulması böyük bir tarixi hadisədir. Prezident deyib ki, Azərbaycana qarşı qanlı müharibə aparan, vandallıq törədən, Xocalı soyqırımını törədən, torpaqlarımızı, şəhərlərimizi, kəndlərimizi yerlə-yeksan edən canilər bu gün həbs olunub, saxlanılıb və ədalət qarşısında cavab verəcəklər.

Dövlət başçısının İrəvanda olan iki nəfərlə bağlı fikirlərinə gəlincə, bu iki şəxs Azərbaycan xalqı əleyhinə hərbi-siyasi cinayətlərdə iştirak edib. Bunları beynəlxalq hüquq iki formada qiymətləndirir: müharibə cinayətləri və qeyri-müharibə şəraitində insanlıq əleyhinə cinayətlər. Azərbaycan Prezidentinin haqqında bəhs etdiyi iki şəxs sözsüz ki, Ermənistanın eks-prezidentləri Robert Köçəryan və Serj Sarkisyandır. Bu iki şəxsin Azərbaycana təhvil verilməsi məsələsi Ermənistan dövləti üzərində hüquqi öhdəlikdir. Əvvəla ona görə ki, insan haqları məsələsi bütün dövlətlərin daxili məsələsi deyil, bəşəri məsələ hesab olunur. İkincisi, insan hüquqlarına və haqlarına xətər yetirən, zərbə vuran, onu pozan, təhdid edən, ehtiyac olmadığı halda alternativ addımlar ataraq digər hüquq pozuntularına yol verən, müharibə və insanlıq əleyhinə olan cinayətlər törədənlər varsa, hər bir dövlət belə şəxslərin cəzalandırılmasında maraqlı olmalıdır. Bununla bağlı BMT qarşısında hər bir dövlətin öhdəliyi var. Deməli, Azərbaycanla Ermənistan arasında gələcəkdə imzalanacaq sülh müqaviləsi özü-özlüyündə tərəflər arasında hüquqi münasibətlərin icrasını da şərtləndirir, zəruri edir.

  Burada əsas diqqətçəkən məqamlardan biri Prezidentin "Ermənistanın bir anklav kəndi Azərbaycan ərazisindədir" deməsidir. Söhbət Başkənddən gedir və bu, dövlət başçısı səviyyəsində ilk dəfə dilə gətirilir. Və İlham Əliyevin "erməni anklavı" ifadəsinin iki istiqamətdə manevr xarakterli olması istisna edilməməlidir.

Bu ayın sonunda Azərbaycan və Ermənistanın dövlət sərhədinin delimitasiyası üzrə komissiyalarının görüşü nəzərdə tutulur. İlham Əliyev bəyan etdi ki, görüşdə Qazax-Tovuz bölgəsinin delimitasiyası müzakirə olunacaq.