• Masallıda çox zəhmətkeş, vətənpərvər, həqiqi Azərbaycan vətəndaşları yaşayır...
  • Heydər Əliyev
  • RU
  • EN
  • » » 20 noyabr-Ağdam şəhəri günüdür

    20 noyabr-Ağdam şəhəri günüdür

                 
    Ağdam rayonu 1930-cu ildə yaradılıb. Sahəsi 1094 kvadrat km olan rayonun relyefi əsasən düzənlik, qismən dağlıqdır. Ağdam rayonu Azərbaycanın qədim, füsunkar təbiətli torpağı olan Qarabağın mərkəzində – Qarabağ dağ silsiləsinin şimal-şərq ətəklərində, Kür-Araz ovalığının qərbində yerləşir.
           
     “Ağdam” sözü qədim türk dilində “kiçik qala” deməkdir. Uzaq keçmişdə bu ərazidə yaşamış türkdilli qəbilələr özlərini müdafiə etmək üçün əsasən kiçik qalalar tikirdilər. XVIII əsrin birinci yarısında Qarabağlı Pənahəli xan bu şəhərdə özü üçün ağ daşdan imarət tikdirmək barədə əmr verib. Həmin imarət uzun müddət ətraf kəndlərin sakinləri üçün bir növ oriyentirə çevrilib. Bu mənada “Ağdam” – günəş şüaları ilə nurlanmış işıqlı, ağ ev deməkdir.
               
    Rayonun ərazisində XX əsrin 50-ci illərindən başlayaraq aparılan arxeoloji tədqiqat işləri zamanı məlum olmuşdur ki, Ağdamın ərazisi qədim insanların yaşayış məskənlərindən biridir. Arxeoloji tədqiqatlar nəticəsində müəyyən oldu ki, ilk qədim insanlar rayon ərazisində altı-səkkiz min il bundan əvvəl, yəni, Eneolit dövründə (e.ə. IV-VI minilliyi əhatə edir, “misdaş” dövrü adlanır) yaşamış, qədim əkinçilik və maldarlıq mədəniyyətinə bələd olmuşlar. Burdan tapılan taxıl və üzüm dənələri bir daha sübut etmişdir ki, yerli əhali oturaq həyat keçirmiş və yüksək əkinçilik mədəniyyətinə malik olmuşdur. Arxeoloqlar Üzərriktəpədə apardıqları tədqiqatlar nəticəsində tapılan maddi-mədəniyyət qalıqlarına əsaslanaraq qeyd edirlər ki, bura Qafqazda ilk şəhər tipli yaşayış məskəni və Zaqafqaziyada ən zəngin abidələri olan yerlərdən biri olmuşdur.
               
    Ağdam uğrunda 42 gün davam edən döyüş 1993-cü il 23 iyul tarixində Ağdam ərazisinin 73 faizinin işğalı ilə bitdi. Ərazisi 1094 kvadrat kilometr olan Ağdamın 882 kvadrat kilometri, rayon mərkəzi ilə birgə 90 kəndi işğal olunmuş, işğal nəticəsində 128 min insan məcburi köçkün həyatını yaşamağa məcbur olub. İşğal nəticəsində Ağdam rayonunun 38 kolxozu, 12 sənaye obyekti, 74 məktəbi, 271 mədəniyyət evi, bütün dünyada yeganə olan Çörək muzeyi, 67 idarə və 99 klubu düşmən əlinə keçmişdir. Ağdam uğrunda gedən döyüşlər zamanı 6 mindən artıq insan şəhid olmuş, minlərlə insan yaralanmış, əhali öz doğma ev-eşiyindən qovularaq məcburi köçkün kimi Azərbaycanın 59 rayonunun 875 yaşayış məntəqəsində məskunlaşmışdır.
                 
    Ağdamın işğalı ilə bağlı dünya ictimaiyyəti yekdil mövqe ifadə etdi. ATƏT-in Minsk qrupunun 9 ölkəsi adından bu “hücum qətiyyətlə pislənmiş”, “işğal olunmuş ərazilərdən qoşunların çıxarılmasına çağırış etmişdir”. 1993-cü il 29 iyul tarixində BMT-nin Təhlükəsizlik Şurası 853 saylı qətnaməni qəbul edib. Orada da “işğalçı qüvvələrin Ağdam rayonu və digər işğal edilmiş Azərbaycan ərazilərindən dərhal, tam və qeyd-şərtsiz çıxarılması” tələb edildi. Lakin Ermənistan tərəfi beynəlxalq qanunlara tabe olmaqdan yayındı.
                 
    İşğalçı Ermənistan Cenevrə Konvensiyaları ilə üzərinə düşən öhdəliklərini kobud şəkildə pozaraq, Ağdam rayonunda coğrafi adların dəyişdirilməsi, oradakı mülkiyyətin talan edilməsi və ərazilərin yandırılması kimi qeyri-qanuni əməllər törədib. Ümumiyyətlə, Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunmuş rayonların azərbaycanlı sakinlərinə qarşı etnik təmizləmənin törədilməsi Ermənistanın əsl niyyətinin hərbi təcavüz və işğal yolu ərazi əldə edilməsi olduğunu qabarıq şəkildə nümayiş etdirir.
             
     Azərbaycan müharibəni həm döyüş meydanında, həm siyasi müstəvidə qazanıb. Vətən müharibəsində əldə etdiyimiz qələbə nəticəsində imzalanmış üçtərəfli bəyanata əsasən, noyabrın 20-də Ağdam rayonunun işğal olunmuş ərazisi Azərbaycana təhvil verilib və bununla da əsaslı şəkildə insan tələfatının qarşısı alınıb.

               
    2020-ci il noyabrın 26-da “Ağdamın azad olunmasına görə” medal təsis edildi. Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin sərəncamları ilə Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin 5790 hərbi qulluqçusu “Ağdamın azad olunmasına görə” medalı ilə təltif olunmuşdur. Ağdamı xarici və yerli jurnalistlər Qafqazın Xirosiması adlandırıblar. İşğaldan azad olunmuş Ağdam erməni vandalizmin şahididir. Ermənistan qəsdən mədəni və dini abidələrimzi vandalizmə məruz qoymuş, təhqir və qarət etmişdir. Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş əraziləri üzrə şəhər günləri təsis edilmişdir. Sözügedən Sərəncama əsasən 20 noyabr Ağdam şəhəri günü kimi müəyyən olub.


             
    Ülvi Rufullayev,
    Binə Xocavar kəndi.




    "Yeni həyat" qəzeti,
    www.yeniheyet.az

    шаблоны для dle 11.2
    DİGƏR XƏBƏRLƏR
    XƏBƏR LENTİ
    1. 12:29 Masallıda “Azərbaycanın zəfər tarixi” mövzusunda konfrans
    2. 21:52 Rayon rəhbərinin 14 iyun 2024-cü il tarixdə növbəti vətəndaş qəbulu
    3. 21:50 Masallıda 2024-cü ilin Son Zəng tədbirləri
    4. 16:00 Masallıda istismarına icazə verilən obyektlərin çıxarışları sahibkarlara təqdim olunub
    5. 21:54 Masallı RİH Başçısı 12.06.2024-cü il tarixdə Mahmudavar ərazisinin sakinləri ilə görüşdü
    6. 21:51 Masallı Rayon İcra Hakimiyyətinin Başçısı cənab Araz Əhmədov fermer təsərrüfatlarına yerində baxış keçirib
    7. 20:11 Azərbaycan Prezidentinə yazırlar
    8. 19:47 Regionda  strateji əhəmiyyətə malik olan iki dövlət
    9. 11:00 Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin Qazılar Şurası Qurban bayramı ilə bağlı fətva verib
    10. 23:30 Azərbaycan-Misir əlaqələrininntarixinə qısa baxış
    11. 17:17 Bir çox abituriyentin arzusu Qarabağ Universitetində oxumaqdır
    12. 17:13 Müzəffər xalqın qurtuluşunun banisi və onun layiqli davamçısı
    13. 10:11 Prezident İlham Əliyevi TÜRKPA-nın növbəti plenar iclasının iştirakçılarının qəbul etmişdir
    14. 21:30 Türk ailəsinin inkişafı birliyimizdir
    15. 23:30 Türk ailəsi inkişaf edir, birliyimiz möhkəmlənir
    16. 12:18 “Fitrətimizdədir vətənpərvərlik” kitabının təqdimatı – MASALLIDA
    17. 12:04 Bu gün enerji təhlükəsizliyi milli təhlükəsizliyin ayrılmaz hissəsidir
    18. 12:00 Rayon rəhbərinin 07 iyun 2024-cü il tarixdə növbəti vətəndaş qəbulu
    19. 22:30 “Masdar” şirkətinin Azərbaycana sərmayə qoyması çox təqdiredici bir haldır
    20. 23:30 Biz qaz və neft sərvətlərini müxtəlif vasitələrlə cəmiyyətə yönəltmişik
    21. 13:00 Masallı RİH Başçısı 05.06.2024-cü il tarixdə Qəriblər ərazisinin sakinləri ilə görüşdü
    22. 09:05 Azərbaycan Prezidentinə yazırlar
    23. 16:05 Milli Qurtuluş günü Azərbaycan dövlətçiliyinin xilas günüdür- MASALLIDA TƏDBİR
    24. 14:00 Masallıda kartofçuluqla bağlı müşavirə
    25. 13:30 Masallı rayonunun icra başçısı Çaxırlı kəndində kümçülərlə görüşüb
    26. 15:58 YENİ KİTABLAR
    27. 11:11 Masallıda “1 İyun Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü” körpələr təbrik edildi
    28. 10:59 Masallı rayonu üzrə uşaqların statistikası
    29. 23:30 Rayon rəhbərinin 31 may 2024-cü il tarixdə növbəti vətəndaş qəbulu
    30. 13:30 Masallıda Xalq artisti Qabil Quliyevlə görüş keçirilib
    31. 18:43 Masallı rayon Ağsaqqallar Şurasının illik hesabat yığıncağı
    32. 18:14 Masallıda “Masallı Folklor Örnəkləri” kitabının 3-cü cildinin təqdimat mərasimi
    33. 22:30 Masallıda elektrik təsərrüfatının SİP kabelləşməsi davam etdirilir
    34. 16:07 Masallıda 2024-cü ilin iyun ayına olan səyyar görüş - qəbulları barədə
    35. 12:19 28 may Müstəqillik günü
    36. 23:30 Masallıda GPON texnologiyası əsasında fiber-optik şəbəkə yaradılır
    37. 20:30 Şərqdə və müsəlman aləmində ilk demokratik dövlət
    38. 20:22 Masallıda “Güclü cəmiyyətin zərif simaları” layihəsi çərçivəsində görüş
    39. 20:17 Masallıda “Dünyamızı qoruyaq” mövzusunda dəyirmi masa
    40. 20:12 Masallıda 28 May Müstəqillik Günü münasibətilə konsert proqramı
    «    İyun 2024    »
    BeÇaÇCaCŞB
     12
    3456789
    10111213141516
    17181920212223
    24252627282930
    DÜNYA XƏBƏRLƏRİ