Sözün və işıqlı insanın itkisi – Oqtay müəllimin əbədiyyət köçü
- Bu gün, 14:14
- Maraqlı
- 0
- 8
Elegiya-esse
Bəzi ayrılıqlar var ki, insan onları sözə gətirməyə çətinlik çəkir... Nə qədər yazırsan-yaz, cümlələr yenə də ürəyində qalan ağrını tam ifadə edə bilmir. Çünki bəzi insanlar həyatdan köçəndə yalnız bir insanı itirmirsən – bir səsi, bir nəfəsi, bir məktəbi, bir dövrü, bir mənəvi dünyanı itirirsən.
Oqtay müəllimin əbədiyyətə köçü də tanıyanlar üçün məhz belə ağır, dərin və əvəzsiz itkidir.
Masallı rayonu Viləş kəndinin işıqlı simalarından biri, ömrünü ana dilimizə, ədəbiyyatımıza, sözə və insan yetişdirməyə həsr etmiş əziz Oqtay müəllim artıq aramızda yoxdur. Bu həqiqəti dilə gətirmək belə ağırdır. İnsanın inanmaq istəmədiyi, hər dəfə xatırladıqca ürəyini sızladan bir yoxluqdur bu...
Oqtay müəllim ətrafındakılar üçün sadəcə müəllim deyildi. O, sözün qədrini bilən, sözə ruh verən, danışığı ilə insana doğmalıq bəxş edən nurlu bir ziyalı idi. Onunla söhbət edən insan özünü heç vaxt adi bir söhbətin içində hiss etməzdi. Elə bil qarşında yalnız bir müəllim deyil, ömrünün illərini sözə, elmə, ədəbiyyata və insanlara həsr etmiş hikmət sahibi dayanmışdı.
Azərbaycan dilinin incəliklərini dərindən bilirdi. Sözün yalnız mənasını deyil, ruhunu, ahəngini, çəkisini duyurdu. Klassik və müasir poeziyadan misraları bədahətən söyləyər, bir kəlmənin içində gizlənən böyük mənanı görə bilərdi. Söz onun üçün sadəcə ifadə vasitəsi deyildi; söz onun dünyası, nəfəsi, mənəvi varlığı idi.
Gənclərin, qələm sahiblərinin kiçik bir uğuruna belə ürəkdən sevinərdi. Yazılanı diqqətlə oxuyar, dəyər verər, ruhlandırardı. Bir insanın özünə inam qazanmasına, yolunu tapmasına bəzən bir cümlənin, bir xoş sözün kifayət etdiyini yaxşı bilirdi.
Bəlkə də böyük müəllimlik elə budur – insanın yaddaşında deyil, qəlbində yaşamaq...
Oqtay müəllim məktəbdə şagirdlərinə yalnız dərs keçmirdi. Onlara ana dilini sevməyi, sözə hörmət etməyi, dürüst olmağı, həmişə insan qalmağı öyrədirdi. Onun dərsləri illər əvvəl bitmiş ola bilərdi, amma verdiyi mənəvi dərslər bitmədi. Çünki həqiqi müəllimin dərsi sinif otağının qapısından kənarda da davam edir.
Bu gün onun yetirmələri, söhbətlərindən bəhrələnən insanlar, bir vaxtlar söylədiyi nəsihətləri xatırlayanlar anlayırlar ki, Oqtay müəllim öz ömrünü yalnız yaşamayıb. O, ömründən ətrafındakı insanlara pay verib. Özündən sonra söz qoyub, xatirə qoyub, işıq qoyub.
Belə insanları itirəndə içindən qəribə misralar keçir... Sanki onun sözə olan sevgisini, insana verdiyi dəyəri və yoxluğunun yaratdığı ağrını şair Hüseyn Arifin bu misraları dilə gətirir:
“Söhbət – Xaqani söhbəti,
İzzət – Xaqani izzəti...
Halaldır insan hörməti
İnsanı duyan insana.
Ölüm güldü... necə deyim?
Bel büküldü... necə deyim?
Dünən öldü... necə deyim? –
Bu gün yaşayan insana...”
“Necə deyim?..”
Bəlkə də hər kəsin bu gün ən çox söylədiyi cümlə budur: necə deyək ki, Oqtay müəllim artıq yoxdur?
Necə deyək ki, bir daha onun doğma səsini eşitməyəcəyik? Bir daha onunla üz-üzə oturub söhbət etməyəcəyik. Bir misranı onun dilindən dinləməyəcəyik. Hansısa fikrimizi onunla bölüşüb məsləhətini eşitməyəcəyik...
Bəzən insan ölümün özündən çox, bir daha yaşanmayacaq adi anların yoxluğuna yanır.
Bir səs...
Bir söhbət...
Bir təbəssüm...
Bir “necəsən?”...
Bir misra...
Bir vaxtlar adi görünən, amma insan gedəndən sonra dünyanın ən qiymətli xatirəsinə çevrilən kiçik anlar...
İndi isə o doğma səs eşidilməyəcək.
İnsan ömrünün qəribə bir həqiqəti var: yaşadığımız zamanlarda qiymətini tam anlamadığımız bəzi anlar ayrılıqdan sonra yaddaşımızın ən qiymətli xəzinəsinə çevrilir. Oqtay müəllimlə bağlı xatirələr də belədir. İndi onun hər sözü, hər söhbəti, hər misrası yaddaşımızda başqa bir məna daşıyacaq.
Lakin yaxşı insanların əbədiyyətə köçündə bir təsəlli var: onların işığı geridə qalanların qəlbində sönmür – söylədikləri sözlərdə qalır; öyrətdikləri kəslərdə yaşayır; yetirdikləri şagirdlərin uğurlarında öz izlərini davam etdirir; verdikləri nəsihətlərdə, paylaşdıqları düşüncələrdə, yaddaşlarda qorunan xatirələrdə ömürlərini davam etdirirlər.
Oqtay müəllimin dəfn mərasimində və sonrakı günlərdə uzaq-yaxın yerlərdən şagirdlərinin, yetirmələrinin axışması, müxtəlif şəhər və rayonlarda yaşayan keçmiş şagirdlərinin onunla son dəfə vidalaşmaq, müəllimlərinə son borclarını vermək üçün gəlməsi, əslində, bu yazıda toxunulan böyük həqiqətin canlı sübutudur. Bu mənzərə göstərir ki, Oqtay müəllim ömrünü hədər yaşamayıb. O, insan yetişdirib, qəlblərə yol tapıb və illər, məsafələr bu mənəvi bağları qopara bilməyib. İndi o zəhmətin işığı şagirdlərinin simasında, vəfasında və xatirələrində yenidən öz müəlliminə qayıdır.
Oqtay müəllim də yaşayacaq.
Onun səsi yaddaşlarda, söhbətləri xatirələrdə, öyrətdikləri isə şagirdlərinin həyatında yaşayacaq. Onu tanıyan hər bir insanın qəlbində onun ömründən qalan bir işıq mütləq olacaq.
Masallı rayonu, Viləş kəndi bir ziyalısını itirdi: bir müəllimini; bir söz adamını; bir nurlu ağsaqqalını...
Hər kəs bu saatlar doğma bir insanın yoxluğunun ağrısını yaşayır.
Əziz Oqtay müəllim, yoxluğunuzla yaranan boşluq asanlıqla dolmayacaq. Çünki bəzi insanların yeri tutulmur. Onların yeri sadəcə qorunur – xatirələrdə, söhbətlərdə, ürəklərdə...
Adınız bundan sonra da hörmətlə çəkiləcək: sözünüz xatırlanacaq; öyrətdikləriniz yaşadılacaq; xatirəniz ehtiramla anılacaq.
Bəlkə də insan üçün əsl ölməzlik elə budur – özündən sonra gələnlərin qəlbində bir iz buraxmaq, bir düşüncə oyatmaq, bir insanın həyatına toxunmaq.
Siz bunu bacardınız, Oqtay müəllim!
Ömrünüz sözlə keçdi, sözlə mənalandı. İndi isə sözünüz Sizi tanıyanların yaddaşında yaşayacaq.
Allah Sizə rəhmət eləsin, məkanınız cənnət, ruhunuz şad olsun!
Doğmalarınıza, əzizlərinizə, yetirmələrinizə və bütün kənd əhalisinə, Masallı rayon ictimaiyyətinə Uca Allahdan səbir diləyirik.
Siz əbədiyyətə köçdünüz, Oqtay müəllim!
Amma sözünüz qaldı; işığınız qaldı;xatirəniz qaldı.
Və ən əsası – Sizi tanıyanların qəlbində qoyduğunuz iz qaldı.
Elə insanlar var ki, cismani köçləri onların yoxluğu deyi, işıqlarının əbədiyyətə çevrilməsidir.
Ali̇q Nağıoğlu,
yazıçı - publisist.
