• Masallıda çox zəhmətkeş, vətənpərvər, həqiqi Azərbaycan vətəndaşları yaşayır...
  • Heydər Əliyev
  • RU
  • EN
  • » » Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü

    Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü


    Avqustun 1-i Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü kimi qeyd edilir. Bu əlamətdar gün ümummilli lider Heydər Əliyevin 2001-ci il 9 avqust tarixli Fərmanına əsasən təsis edilib. Ulu Öndər həmin Fərmanı latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasına keçidin ölkədə 2001-ci ilin avqustunda bütövlükdə təmin edildiyini və yeni əlifbadan istifadənin müstəqil Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında, yazı mədəniyyətinin tarixində mühüm hadisə olduğunu nəzərə alaraq imzalayıb.

    Ana dilin hərtərəfli inkişafı, dövlət dilinə çevrilməsi, diplomatiya aləminə yol açması, dünyanın ən mötəbər tədbirlərində eşidilməsi qürurvericidir. Çünki dil təkcə ünsiyyət vasitəsi deyil, həm də xalqın tarixi, ədəbiyyatı, mədəniyyətidir. Hansı ölkədə yaşamasından asılı olmayaraq, hər bir azərbaycanlı öz ana dilini, dinini, milli adət və ənənələrini unutmamalı, onları təbliğ etməlidir. Ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin dediyi kimi: “Dil ədəbiyyatla, mədəniyyətlə, mənəviyyatla bağlıdır. Bunlarsız isə vətənpərvərlik formulu yoxdur”.

    Azərbaycan dilinin elektron məkanda da daha geniş istifadəsinin təmin edilməsi ilə bağlı tədbirlərin reallaşdırılması müstəsna əhəmiyyətə malikdir. Prezident İlham Əliyevin 17 iyul 2018-ci il tarixli “Azərbaycan dilinin elektron məkanda daha geniş istifadəsinin təmin edilməsi ilə bağlı bir sıra tədbirlər haqqında” Sərəncamı da Azərbaycan dilinin inkişafı və tətbiqi dairəsinin daha da genişləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

    Hər bir xalqın milli mədəniyyətinin tərkib hissələrindən birini həmin xalqın əlifbası, yazı sistemi təşkil edir. Əlifba xalqın mədəniyyət silahı, milli mənəvi sərvətidir. Mədəni və mükəmməl əlifba əsasında aparılan yazı sistemi xalqın maddi-mədəni nailiyyətlərinin yaranmasında, yaşamasında və inkişafında başlıca rol oynayır, xalqın dilinin, elmi əlaqələrinin və digər zəruri fəaliyyət sahələrinin tərəqqisinə xidmət edir. Azərbaycan xalqının əlifbası tarixin müxtəlif dövrlərində müəyyən səbəblər ucbatından bir neçə dəfə dəyişdirilməyə məruz qalıb, sonuncu kiril qrafikalı əlifba isə ümumiyyətlə, Azərbaycan dilinin səs sisteminə uyğun olmamasına baxmayaraq qəbul edilib. Azərbaycan dilinin fonetik sisteminə tam uyğun olan yeni əlifba yaratmaq XX əsrin 80-cı illərinin sonlarında az bir zaman ərzində ümumxalq arzusuna çevrilib. Xalq milli mənəvi mədəniyyətin digər sahələrində olduğu kimi, yazı məsələlərində də öz istəyinə nail olmağı qarşıya məqsəd qoymuşdu.

    Həmin dövrdə Azərbaycanda baş verən oyanış hərəkatı bir çox ziyalılarla yanaşı, görkəmli dilçi alim Afad Qurbanovun da diqqətini Azərbaycan xalqının taleyüklü problemlərinin həllinə yönəldib. Həmin problemlərdən biri də Azərbaycan xalqının kiril qrafikalı əlifbasının dəyişdirilməsi və Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi qanuniləşdirilməsi, onun daha fəal işlədilməsi, habelə ictimai və başqa funksiyalarının genişləndirilməsinnin təmin edilməsi olub. Bu dövrdə latın qrafikalı yeni müstəqil əlifbaya keçməyin zəruriliyini elmi faktlarla əsaslandıran ilk alim məhz Afad Qurbanovdur. 1990-cı il avqustun 1-də onun təşəbbüsü ilə Azərbaycan Əlifba Komissiyası yaradılıb və əlifba mütəxəssisi kimi bilik və bacarığı nəzərə alınaraq o komissiyanın sədri təyin edilib.

    Azərbaycanda əlifba islahatının aparılmasında Afad Qurbanovun Əlifba Komissiyasının sədri və latın qrafikası əsasında hazırlanmış və bu gün istifadə edilən Azərbaycanın yeni müstəqil əlifbanın müəllifi kimi böyük xidmətləri olub. İstedadlı dilçi alim, bacarıqlı təşkilatçı, akademik Afad Qurbanov bütün qüvvə və bacarığını xalqın arzu və istəyini əks etdirən bu mühüm işə - Azərbaycan üçün yeni müstəqil əlifbanın hazırlanmasına həsr edib. Yeni əlifba layihəsinin hazırlanması və Azərbaycan dili haqqında qanun layihəsinin tərtib olunması işi ilə yanaşı, görkəmli dilçi alim və ictimai xadim Afad Qurbanov 1990-1995-ci illərdə Milli Məclisin deputatı kimi geniş ictimai-siyasi fəaliyyət göstərərək bu sahələrdə də xeyli işlər görüb. Onun deputat platformasının əsas tezislərindən məhz latın qrafikalı yeni əlifbaya keçidin, Azərbaycan dilinin daha fəal işlədilməsinin, habelə onun ictimai və başqa funksiyalarının genişləndirilməsinin təmin edilməsi məsələləri olub.



    Elşən Əliyev,
    Masallı rayon Məmmədxanlı kənd orta məktəbin müəllimi.




    “Yeni həyat” qəzeti,
    www.yeniheyet.az
    шаблоны для dle 11.2
    DİGƏR XƏBƏRLƏR
    XƏBƏR LENTİ
    1. 15:43 Masallı RİH başçısının Sərçuvar ərazisində səyyar-görüş qəbulu
    2. 18:18 Masallıda Mədəniyyət işçiləri şəhid ailələrini ziyarət etdi
    3. 18:16 Şəhid Pərvin Əliyevin il dönümü
    4. 13:06 Azərbaycan Respublikasında 2023-cü ilin “Heydər Əliyev İli” elan edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
    5. 10:19 Masallıda narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı keçirilən əməliyyatlar zamanı 18 nəfər saxlanılıb
    6. 10:15 Masallı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı cənab Araz Əhmədovun 2022-ci ilin oktyabr ayında yerlərdə vətəndaşlarla keçirəcəyi görüş - qəbullar
    7. 10:05 Masallıda yaralı hərbiçilərin ailələri ilə görüş
    8. 09:59 Masallıda “Sosial Sahibkarlıq və Məşğulluq Mərkəzləri” adlı tədbir
    9. 00:00 Prezident İlham Əliyevin Füzuli rayonunda 27 sentyabr tarixində səfəri olmuşdur
    10. 19:16 27 sentyabr Anım Günüdür
    11. 15:58 İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Füzuli rayonuna səfər ediblər
    12. 15:47 İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şuşada yeni yaşayış kompleksində tikinti işlərinin gedişi ilə tanış olublar
    13. 15:40 İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Şuşa rayonunda xüsusi nümayəndəliyinin binasında yaradılan şəraitlə tanış olublar
    14. 15:31 İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şuşada Mehmandarovların malikanə kompleksində aparılan bərpa işlərinin gedişi ilə tanış olublar
    15. 15:21 İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şuşada yeni inşa olunan bir sıra obyektlərdə işlərin gedişi ilə tanış olublar
    16. 15:02 İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şuşada Yuxarı Gövhərağa məscidini ziyarət edib
    17. 11:24 Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevə
    18. 11:21 Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevə
    19. 20:51 «TABUTA SIĞMAYANLAR» MASALLI SƏHNƏSİNDƏ
    20. 20:48 Masallıda “Səngər Qəhramanları” adlı tədbir
    21. 20:45 Masallıda şəhidlərin xatirəsinə həsr olunmuş ağacəkmə aksiyası
    22. 20:42 Masallının üç kəndində şəhidlərin adına tikilən bulaqların açılışı olub
    23. 20:38 Masallıda 27 sentyabr-Anım Günü qeyd olunub
    24. 17:10 Masallıda Anım Gününə həsr edilmiş “İnşa-yazı” müsabiqəsi
    25. 17:06 Masallıda Şəhid Sənan Seyfullayevin doğum günü qeyd olundu
    26. 17:02 Masallı Cüdoçularının növbəti uğuru
    27. 16:57 Masallı taekvondoçularının uğuru
    28. 16:54 Masallıda “SəhnəmİZ” layihəsi
    29. 13:02 Zühur meydanı – VƏTƏN
    30. 08:48 Rəsmi İrəvan hərbi cinayətləri.
    31. 08:45 Vətən müharibəsi və şanlı Qələbə
    32. 17:27 “Qəhrəmanlarımızı Tanıdaq” layihəsi çərçivəsində Qazi Zəfər İbrahimlini ziyarət
    33. 17:23 Masallıda Teymur bəy Bayraməlibəyovun büstünün açılışı oldu
    34. 08:40 27 Sentyabr -Anım günüdür
    35. 17:34 Şəhid Ağamalı Ağayevin doğum günü
    36. 17:29 Masallı şəhərində küçələrin asfaltlanması davam edir
    37. 17:23 Masallı Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının 23 sentyabr 2022-ci il tarixli vətəndaş qəbulu
    38. 08:56 Şanlı və tarixi Qələbəmiz
    39. 08:49 27 Sentyabr Anım Günü.
    40. 15:52 Sadə ziyalı nə istər ki...
    «    Sentyabr 2022    »
    BeÇaÇCaCŞB
     1234
    567891011
    12131415161718
    19202122232425
    2627282930 
    DÜNYA XƏBƏRLƏRİ