• Masallıda çox zəhmətkeş, vətənpərvər, həqiqi Azərbaycan vətəndaşları yaşayır...
  • Heydər Əliyev
  • RU
  • EN
  • » » Novruz-Azərbaycan xalqının milli bayramıdır

    Novruz-Azərbaycan xalqının milli bayramıdır

                   
    Hər bir xalqın həyatında, məişətində coxlu bayramlar vardır.Bu bayramların arasında biri öz mərasimlərinin, ayinlərinin, tamaşa və oyun-ayinlərinin zənginliyi ilə seçilir, sevilir, məşhur olur.Qədim tarixə və zəngin mədəniyyətə malik olan Azərbaycan xalqının elliklə kecirdiyi belə bir bayram Novruz bayramıdır.Ulu əcdadlarımızın ibtidai çağlara məxsus ilkin dünya düyümü və arxaik mifoloji inanclardan qaynaqlanan yeni günü--yazı qarşılama mərasimi tarixi təkamül prosesi nəticəsində çox zəngin mədəni-mənəvi keyfiyyətlər qazanaraq geniş miqyasa malik xalq bayramına--Novruza çevrilmişdir.Elə bu baxımdan Novruz təkcə bir nəçə günü əhatə edən bayram deyil, həm də uzun bir təqvim muddətini öz ətrafinda cəmləşdirən təntənəli mərasim kompileksidir.
               
    Novruzqabağı qeyd olunan 4 ilaxır cərşənbənin birincisi müxtəlif adla -,,Əzəl çərşənbə", ,,Toz çərşənbəsi", ,,Yel çərşenbəsi",ikincisi,,Su çərşənbəsi", ,,Külək çərşənbəsi",ücüncüsü ,,Torpaq çərşənbəsi". “Yer çərşənbəsi" kimi müxtəlif adlarla adlansalar da, ilin sonuncu çərşənbəsi Azərbaycanın hər yerində yalnız ,,İlaxır çərşənbə"kimi tanınır.İlaxır çərşənbə daha təmtəraqlı olması ilə əvvəlki çərşənbələrdən fərqlənir.
                   
    İlaxır çərşənbədə hər ev, ailə, tonqal yandırmalıdır. Həm də bu tonqalda yandırılan çır-çırpının içində tikanlı kol da olmalıdır.İnama görə oda yaxınlaşıb onu söndürmək istəyən şər qüvvələr tonqala atilmiş tikanlardan qorxurlar.Ailənin bütün üzvləri yandırılan tonqalın üstündən hoppanmalı, bununla da köhnə ilin his-pasından, ağrı-acısından xilas olmalıdır:
                                             
    Ağırlığım, uğurluğum
    Tökülsün, bu odda yansın...
               
     İlaxır çərşənbənin ən maraqlı ayinlərindən biri də qulaq asmaqdır.Hava qaralandan sonra niyyət tutub qulaqlarını əlləri ilə qapayan kimsə,qonşuların qapılarına gedir.Xəlvətcə içərdə danışılan söz-söhbətə qulaq asır və eşitdiyi ilk sözləri ürəyindəki niyyətə yozur.Əgər niyyətdə eşitdiyi sözlər arasında uyğunluq varsa,onda onun arzu və istəyi həyata keçəcək.Xalq arasında bu ayin ,,Qulaq falı"adlanır.İlaxır cərsənbə ayinlərindən biri də ,,Ağac qorxutma"adlanır.
               
     İlaxır çərşənbə və Novruz süfrəsində əsasən yeddi adda nemət olmalıdır:Su, Süd, Səməni, səbzə, sumaq, sim(Balıq), sünbül.Bu adları göstərilənlər Azərbaycanın hər yerində bu cür olmur.Novruz bayramı axşamında süfrəyə köhnə ilin tamam olması və təzə ilin başlaması şərəfinə bu bayramla bağlı bişirilmiş nə varsa,hamısından düzülür.Evdəkilərin sayı qədər şam yandırılır,nemətlərlə dolu xonça qoyulur, boyanmış bişmiş yumurta, baharın rəmzi səməni və s.Cəhd olunur ki, süfrənin künc tərəfində heç kim oturmasın.
                 
     Novruz bayramı günündən yaxın adamlar,qohum-qardaşlar ilin-günün yeniləşməsi ilə bağlı bir-birinə bayram gözaydınlığına gəlirlər.El adətinə görə ailənin azyaşlı üzvləri yuxari yaşlıların əllərinə gülab səpərək təbrik edirlər.Onlar da öz növbəsində azyaşlılara pul və ya bayram payı verirlər.Sonra qohumlar və dostlar, xəstələr ziyarət olunur. Bayramlaşmaya əliboş gedilməz.        
                 
    Sözsüz ki, Novruz bayramı ilə bağli xalq inanclarını,duyumlarını kiçik bir bir məqalədə heç də tam əhatə etmək mümkün deyildir.Novruz bayramı xalqımızın böyuk ehtiramla qeyd etdiyi təsərrufat məzmunlu yaz bayramıdır.

    Bu bayramın xalqımızın mənəvi varlığında güclu rolunu yüksək qiymətləndirən böyük dövlət xadimi, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin böyük müdrikliklə söylədiyi kimi, ,, ...Novruz bayramı ulu əcdadlarımızın bizə verdiyi ən gözəl yadigar olub,Azərbaycan xalqının milli ruhunu və yaddaşını ,onun daxili aləmini bütün zənginliyi ilə yaşadir”.
               
     2009-cu ilin sentyabrın 30-da Novruz bayramı YUNESKO tərəfindən qeyri-maddi mədəni irs siyahisinə daxil edilmişdir,2010-cu ilin 23fevralindan isə BMT Baş Assambleyasinin 64-cu sesiyasinin iclasinda 21  mart,Beynəlxalq Novruz günü"elan edilmişdir.Novruz bayramı artıq ümumi bəşəri bayrama çevrilmişdir.
                                                                                                                               
    BAYRAMINIZ MÜBARƏK OLSUN!

             

    Mürvət Abbasov
    Masallı şəhəri “Dəfinə” məktəb-liseyin müəllimi,
    tarix üzrə fəlsəfə doktoru





    "Yeni həyat" qəzeti,
    www.yeniheyet.az


    шаблоны для dle 11.2
    DİGƏR XƏBƏRLƏR
    XƏBƏR LENTİ
    1. 21:13 Dövlət İmtahan Mərkəzi daxili müsahibə elan edir
    2. 19:11 Masallıda özünəməşğulluğa cəlb edilmiş şəxslər barədə
    3. 19:04 Masallıda “Təbii fəlakətlər zamanı əhalinin davranışı və onların hazırlanmasında ictimaiyyətin rolu” mövzusunda maarifləndirici tədbir
    4. 19:00 Rayon rəhbərinin 19 aprel 2024-cü il tarixdə növbəti vətəndaş qəbulu
    5. 12:14 Şirvan kanalının əhəmiyyəti göz önündə olacaqdır
    6. 23:00 Rayon ərazisində asfalt örtüyündə təmir işləri aparılır
    7. 22:30 Dövlət İdarələri və İctimai Xidmət İşçiləri Həmkarlar İttifaqı Masallı Rayon Komitəsinin yığıncağı
    8. 21:00 Azərbaycan dövləti güclü dövlətdir, öz gücünə, öz imkanlarına arxalanan dövlətdir
    9. 16:22 YAP Masallı Rayon Təşkilatı aparatında ərazi partiya təşkilat sədrləri ilə müşavirə keçirilmişdir
    10. 16:16 Dövlət İdarələri və İctimai Xidmət İşçiləri Həmkarlar İttifaqı Masallı Rayon Komitəsinin 2019-2024-cü illərdəki fəaliyyətinə dair hesabat-seçki yığıncağı keçirilib
    11. 23:30 Yenidən qurulacaq Şirvan suvarma kanalı bu sahəyə yeni nəfəs gətirir
    12. 20:10 Şəhid İnqilab Nağıyevin xatirəsi anılıb – Masallıda
    13. 20:05 Masallıda kənd təsərrüfatı istehsalında artım
    14. 20:00 Masallı RİH Başçısı 17.04.2024-cü il tarixdə Lürən ərazisinin sakinləri ilə görüşdü
    15. 19:56 Masallıda ağacəkmə aksiyaları davam etdirilir
    16. 20:27 Masallının 2 məktəblisi ən yüksək bal toplayıb
    17. 14:51 Zərifə xanım Əliyevanın həyat fəlsəfəsi hər kəsə bəlli bir nümunəvi yoldur
    18. 14:35 Ulu Öndər Heydər Əliyevin və Prezident İlham Əliyevin Zərifə əliyeva haqqında xatırələri
    19. 23:30 Akademik Zərifə Əziz qızı Əliyevanın 15 aprel anım günü
    20. 16:14 Nurlu ömür - MASALLIDA TƏDBİR
    21. 12:33 Bu gün akademik Zərifə Əliyevanın anım günüdür
    22. 16:43 Masallı sakinindən 10 kiloqram narkotik aşkarlanıb
    23. 16:28 Masallı RİH Başçısı 09.04.2024-cü il tarixdə Təklə ərazisinin sakinləri ilə görüşdü
    24. 22:30 Ramazan bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqına təbrik
    25. 16:07 Masallıda bayram öncəsi yollarda təmir işləri
    26. 16:04 Masallının ərazilərində bayram təmizliyi və abadlıq işləri
    27. 15:31 Masallının ərazilərində bayram təmizliyi və abadlıq işləri
    28. 09:44 Qoşulmama Hərəkatına sədrlik dövründə ölkəmizin ədalət prinsipi
    29. 23:00 Masallıda Ramazan bayramı sovqatı
    30. 21:30 Prezident İlham Əliyevin Konqo Respublikasının Prezidenti Deni Sassu -Nqessunun Azərbaycana rəsmi səfəri ilə əlaqədar bəyənatı
    31. 22:30 Bakı Təşəbbüs Qrupu bu gün dünya miqyasında böyük hörmətə malik olan qurumdur
    32. 16:58 YAP Masallı rayon təşkilatının ərazi partiya təşkilatında növbəti görüşü keçirilib
    33. 16:51 “Yaşıl dünya naminə həmrəylik ili” çərçivəsində ağacəkmə aksiyası
    34. 21:00 Aprel döyüşlərinin şəhidi Nurlan Bayram oğlu Əsgərlinin 8-ci ildönümü
    35. 16:28 Rayon rəhbərinin 05 aprel 2024-cü il tarixdə növbəti vətəndaş qəbulu
    36. 15:35 “Azərbaycan təhsilinin inkişafında Ulu Öndər Heydər Əliyevin xidmətləri” mövzusunda seminar
    37. 08:41 Şəhid Qəhrəman İsmayılovun doğum günü qeyd olunub
    38. 23:00 Masallıda iftar süfrəsi
    39. 22:00 Masallıda rayon rəhbərinin şəhid ailələri ilə növbəti görüşü
    40. 09:13 “Zəfərə gedən yol” – Masallıda tədbir
    «    Aprel 2024    »
    BeÇaÇCaCŞB
    1234567
    891011121314
    15161718192021
    22232425262728
    2930 
    DÜNYA XƏBƏRLƏRİ