Milli dəyərlərimizi qoruyaq

El qınağı, ağsaqqal məsləhəti yoxdur

Qınaq. El qınağı, el tənəsi. Lüğətimizin ən dəyərli, cəmiyyətimizi saflaşdıran sözlər əsrlər boyu qiymətini itirməyib. Hər ailədə, hər eldə bu sözün dəyəri hər kəsi pis yoldan, ziqzaqlı əməllərdən qoruyub. Hər kəs bu qınaqdan qorunmaq üçün atdığı addımına diqqət yetirib. Sözünün, gülüşünün, yerişinin formasın izləyib, “eldən ayıbdır” deyə fikirləşib. Böyük-kiçik meyarı bu ölçünü tamamlayırdı. El qınağının əsas subyekti isə ağsaqqallardır. 53 illik qəzetçilik təcrübəmdə belə qənaətə gəlmişəm ki, bu müddətdə çox-çox əsaslı dəyişiklik, yəni gerilik var. Gəncliyimdə qarşılaşdığım ağsaqqallar bu gün yoxdur. Şərt deyil ki, kişinin yaşı, saqqalı, buxara papağı ola. Olmalıdır. Ən önəmlisi ağsaqqal dediyimiz kişinin ötkəm sözü, yaxşı əməli, etibarı, səbri, səxavəti, sədaqəti yerində olmalıdır. Üstəlik hər yerdə, hər işdə sözünün ağası olmalı, tanındığı bölgədə bütöv insan kimi nümunəsi ilə fərqlənməlidir. Dostlarımdan biri nəql edir ki, Lerikdən qız sevirdim. Qızın da mənə sevgisi vardı.

Dəfələrlə elçi göndərdik. Qızın atası çox ötkəm kişi idi. Qəti cavab verdi ki, olmaz.

Qonşuda Bəhmən kişi məni görüb hal-əhval eylədi. Sonra məsələnin nə yerdə olduğunu soruşdu. Dedi axşam maşın tap əmi gedəcək ora. Dedim siz çox abırlı kişisiniz, istəmirəm sözünüz yerə düşə. Bəhmən kişi gülümsədi. Getdilər və xoş xəbərlə qayıtdılar. Həmin ağsaqqal yüzə yaxın ömür sürdü. Hansı qapıya hansı məsələ ilə bağlı getsəydi əliboş qayıtmazdı. Qonşular danışardılar ki, Bəhmən kişi o qədər məntiqlə danışardı ki, ona “yox” deməyə heç kimin cürəti çatmazdı.

Doğrusu bu gün belə ağsaqqalları çıraqla tapmaq olmur. Çəkinmədəm deyərdim ki, bu gün ağsaqqalların sözü də ötmür. Bir də ki, onların iştirakına lüzum qalmayıb. Cavanlar hər işi öz aralarında həll edirlər. Özü də çox vaxt telefonla. Nə vaxt boşanmaq istəsələr bəzən məhkəməyə müraciət edirlər, ya da qaçıb Rusiyanın şəhərlərində gizlənirlər.

Belədə ağsaqqal kimin yanına getsin, necə kömək göstərsin? Bəs belələrini kim islah etməlidir. Böyüklər, ağsaqqallar olan yerdə xeyir-bərəkət, əmin-amanlıq olur, bir-birinə hörmət, etibar var.

Qətiyyətlə demək olar ki, bu gün heç kimdə qınaq, ictimai qınaq, ağsaqqal, ağbirçək sözünə məhəl qoyan yoxdur. Odur ki, fitnə-fəsad aşıb-daşır cəmiyyətdə. Ağbirçəklər deyirlər ki, bilmirik kimdən qız alaq, kimə qız verək. İllərlə bir-birini sevən iki gənc nişanlanandan bir-iki ay sonra ya ayrılırlar,  ya da qoşulub başqa birisi ilə qaçırlar.

İllər keçdikcə xalqın önəmli dəyərləri  aradan qalxır. Ən başlıcası isə böyük-kiçik meyarı yoxdur. Gənclər özlərini hakim-mütləq kimi aparırlar. Ailə münaqişələri, qonşuluq münasibətləri, bir vaxtlar yoldaşlıq məhkəmələrinin həll etdiyi məsələləri ağsaqqal sözü, ağsaqqal qınağı həll edə bilmir. El qınağı, el tənəsi gənclərə gülünc gəlir.

Çayxanalarda, ictimai nəqliyyatda cavanların yaşlılara olan münasibəti xoşa gələn deyil. Onlar yaxınlıqda yaşlıların olmasına əhəmiyyət verməyərək nalayiq ifadələr işlədir, yersiz hırıldayırlar. Burada yenə də televerilişlərimiz yada düşür. Bu verilişlərdə ancaq reklam və müğənnilər yer tutur. Nə qədər reklam, həkim məsləhəti olar? Təkrar-təkrar bu reklamlar telekanala xeyir versə də xalqa, tamaşaçılara əsəb və stresdən başqa bir şey vəd etmir. Hələ yağışdan çıxan göbələklər kimi artan teleseriallar lap gül vurur. Sosial şəbəkələrdə milli dəyərlərimizə zərbə vurulur. Mentalitetimiz heç olub gedir. Ailə münasibətləri, ailə dəyərlərimiz dünyanın heç bir xalqına bənzəmir. Hamısından yüksəkdə durur. Bu dəyərləri qorumalıyıq. Gənclər bu sahədə maarifləndirilməlidir. El qınağı, ağsaqqal məsləhəti yenə ömür yolumuza işıq saçmalı, yaşam tərzimizə çevrilməlidir.

El qınağından çəkinsək milli dəyərlərimizdə, əxlaq və tərbiyəmizdə çox qazanarıq.

                                              

HƏSƏNAĞA.