• Masallıda çox zəhmətkeş, vətənpərvər, həqiqi Azərbaycan vətəndaşları yaşayır...
  • Heydər Əliyev
  • RU
  • EN
  • » » Çay üstündə qala - Kəlbəcər

    Çay üstündə qala - Kəlbəcər

    Çay üstündə qala - Kəlbəcər 

         Kəlbəcər toponiminin mənşəyi qədim türk dilində (oykonimin ilkin forması Kevliçer kimi qəbul edilib) "çay üstündə qala" deməkdir. Kevli "çayın üstü", çer/car "qala" mənasını verir. Yaşayış məntəqəsinin yerləşdiyi qayada Tərtərçay çayı boyunca cərgə ilə düzülmüş qədim süni mağaralar mövcuddur. Buna görə də mütəxəssislər toponimi kevil/kəvl və qədim türk dillərindəki cər (qaya, yarğan) komponentləri ilə əlaqələndirirlər. Kəlbəcərdəki oronomik toponimlərin hamısı türk mənşəlidir. Bir sıra qədim türk tayfalarının adı bu gün də bu toponimlərdə yaşayır.
    Kəlbəcər ən qədim insan məskənlərindən biridir. Bu ərazidə ibtidai insanın təşəkkül tapması və formalaşması dördüncü geoloji dövrlə bağlıdır. Bu dövr isə 4 milyon ildən artıq bir tarix deməkdir. Kəlbəcərdəki mağara düşərgələrində aparılmış arxeoloji tədqiqatlar sübut edir ki, ibtidai insan icmasının ilk əmək alətləri həm də bu yerlərdə yaradılıb. Kəlbəcər ərazisində 30 min ildən çox tarixi olan qədim yaşayış məskənləri, 6 min il yaşı olan qaya təsvirləri, çöp şəkilli qədim türk əlifbası nümunələri aşkar edilib. Buradakı daş abidələr Şimali Azərbaycanda erkən dövr türklüyün, atəşpərəstliyin, xristianlığın, VII əsrdən isə İslamın yayıldığı dövrlərdə yaradılıb.
    Kəlbəcərdə "Türk qəbristanlığı" adı ilə tanınan bir neçə qədim məzarlıq var. Bunların ən böyüyü Tirkeşəvənd, Kəlbəcər, Zar və b. kəndlərin ərazisindədir. Qəbirstanlıqlar müxtəlif əsrlərdə yaradılmış, forma və ölçüləri ilə bir-birindən fərqlənən at, qoç, sandıq qəbirüstü fiqurlar, başdaşı və günbəzlərlə zəngindir. Abidələrin əksəriyyəti tunc dövrünün əvvəlləinə (e.ə. III minillik) aiddir. Tunc dövrünün sonlarında daha mürəkkəb kompozisiyalı lövhələr yaradılmışdır ki, bu da mədəniyyətin bu yerlərdə başlanması demək idi. 1976-cı ildə Kəlbəcərin qayaüstü təsvirlərin yerləşdiyi ərazidə qədim yaşayış mərkəzi aşkar edilmişdir. Həmin yerdə divarın qalınlığı 2 metrə çatan tikinti və həmin ərazidə tapılan gil qab bir daha təsdiq edir ki, e.ə. III minillikdə Kəlbəcər ilk insanların yaşayış məskəni olmuşdur.

    Əfsanə Kərimova,
    Masallı Gənclər Evinin əməkdaşıшаблоны для dle 11.2
    DİGƏR XƏBƏRLƏR
    XƏBƏR LENTİ
    1. 20:36 Taekvondo üzrə ölkə kubokunun açılış mərasimi - Masallıda
    2. 19:40 Xocalı faciəsinin 32 ildönümü ərəfəsində Xocalı ailəsi ilə görüş
    3. 19:38 Fövqəladə Hallar naziri Masallıda vətəndaşları qəbul edib
    4. 22:30 “Xocalı naləsi” – Masallı Mədəniyyət Mərkəzinin səhnəsində
    5. 19:06 Rayon rəhbərinin 23 fevral 2024-cü il tarixdə növbəti vətəndaş qəbulu
    6. 15:12 “Xocalı – qan yaddaşımız” – Masallıda tədbir
    7. 18:11 Masallı RİH Başçısı 22.02.2024-cü il tarixdə Sığdaş ərazisinin sakinləri ilə görüşdü
    8. 16:28 Şəhid ailəsini ziyarət ediblər
    9. 16:26 Mədəniyyətə xidmətdə keçən 46 il
    10. 16:23 Masallıda orta aylıq əmək haqqı 10,5 faiz artmışdır
    11. 16:21 “Erkən nikahın fəsadları” – Masallıda maarifləndirici tədbir
    12. 13:47 Prezident İlham Əliyevin cari ilin 19 fevral tarixində Türkiyənin paytaxtı Ankarada rəsmi səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanatla bağlı
    13. 11:20 “Kənddən Şəhərə” həftəsonu yarmarkası təşkil olunacaq
    14. 08:47 Masallı məktəblərində Beynəlxalq Ana Dili Günü qeyd olunub
    15. 21:00 Birlik və həmrəyliyin zirvəsi
    16. 14:57 Masallının Ulum və Dico kəndləri elektrik enerjisi ilə təmin olunacaq
    17. 10:00 21 Fevral - Beynəlxalq Ana Dili Günüdür
    18. 23:00 İlham Əliyevin prezident seçilməsindən sonra ilk rəsmi xarici səfər
    19. 19:33 Azərbaycan Prezidentinə yazırlar
    20. 19:23 Masallı RİH Başçısı 20.02.2024-cü il tarixdə Musakücə ərazisinin sakinləri ilə görüşdü
    21. 19:00 Xilasedicilərin bilik və bacarıqlarının artırılması məqsədilə təlim
    22. 18:57 Ağacəkmə aksiyası – Masallıda
    23. 18:47 Azərbaycan Prezidentinə yazırlar
    24. 16:39 Azərbaycan Prezidentinə yazırlar
    25. 16:37 Azərbaycan Prezidentinə yazırlar
    26. 16:34 Dünya şöhrətli cərrah
    27. 16:32 Ürəklərdə yaşayan yazıçı-jurnalist
    28. 16:30 Arzu Bağırova kitabxanaya dəstək göstərdi
    29. 16:26 Dahiləri bir də belə tanıyaq!
    30. 10:31 Qocaman müəllimə Azərbaycan Ağsaqqalar Şurasının Fəxri fərmanı təqdim edilib
    31. 09:08 Xalq Qalib Liderini seçməklə bütün dünyaya mesaj göndərdi
    32. 21:00 Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpası dövlətimizin əsas prioritetlərindəndir
    33. 19:32 Milli Qəhrəman Səfəralı Məmmədovun xatirəsi anılıb  
    34. 16:21 Elan!
    35. 15:01 Rayon rəhbərinin 16 fevral 2024-cü il tarixdə növbəti vətəndaş qəbulu
    36. 23:30 Masallı Rayon Polis Şöbəsində DİN-in Polis Akademiyasına qəbul üçün müraciət edən abituriyentlər və onların valideynləri ilə görüş keçirilib.
    37. 23:00 Heydər Əliyevin dəmir iradəsi ilə İlham Əliyevin “dəmir yumruğ”u bir-birini tamamlayır!
    38. 17:14 Masallı şəhərində abadlıq-quruculuq işləri geniş vüsət alıb
    39. 17:11 Masallı RİH Başçısı 14.02.2024-cü il tarixdə Köhnə Alvadı ərazisinin sakinləri ilə görüşdü
    40. 12:26 Konstitusiya Məhkəməsi Azərbaycan Respublikası Prezidenti seçkilərinin yekunlarını elan edib
    «    Fevral 2024    »
    BeÇaÇCaCŞB
     1234
    567891011
    12131415161718
    19202122232425
    26272829 
    DÜNYA XƏBƏRLƏRİ