• Masallıda çox zəhmətkeş, vətənpərvər, həqiqi Azərbaycan vətəndaşları yaşayır...
  • Heydər Əliyev
  • RU
  • EN
  • » » Çay üstündə qala - Kəlbəcər

    Çay üstündə qala - Kəlbəcər

    Çay üstündə qala - Kəlbəcər 

         Kəlbəcər toponiminin mənşəyi qədim türk dilində (oykonimin ilkin forması Kevliçer kimi qəbul edilib) "çay üstündə qala" deməkdir. Kevli "çayın üstü", çer/car "qala" mənasını verir. Yaşayış məntəqəsinin yerləşdiyi qayada Tərtərçay çayı boyunca cərgə ilə düzülmüş qədim süni mağaralar mövcuddur. Buna görə də mütəxəssislər toponimi kevil/kəvl və qədim türk dillərindəki cər (qaya, yarğan) komponentləri ilə əlaqələndirirlər. Kəlbəcərdəki oronomik toponimlərin hamısı türk mənşəlidir. Bir sıra qədim türk tayfalarının adı bu gün də bu toponimlərdə yaşayır.
    Kəlbəcər ən qədim insan məskənlərindən biridir. Bu ərazidə ibtidai insanın təşəkkül tapması və formalaşması dördüncü geoloji dövrlə bağlıdır. Bu dövr isə 4 milyon ildən artıq bir tarix deməkdir. Kəlbəcərdəki mağara düşərgələrində aparılmış arxeoloji tədqiqatlar sübut edir ki, ibtidai insan icmasının ilk əmək alətləri həm də bu yerlərdə yaradılıb. Kəlbəcər ərazisində 30 min ildən çox tarixi olan qədim yaşayış məskənləri, 6 min il yaşı olan qaya təsvirləri, çöp şəkilli qədim türk əlifbası nümunələri aşkar edilib. Buradakı daş abidələr Şimali Azərbaycanda erkən dövr türklüyün, atəşpərəstliyin, xristianlığın, VII əsrdən isə İslamın yayıldığı dövrlərdə yaradılıb.
    Kəlbəcərdə "Türk qəbristanlığı" adı ilə tanınan bir neçə qədim məzarlıq var. Bunların ən böyüyü Tirkeşəvənd, Kəlbəcər, Zar və b. kəndlərin ərazisindədir. Qəbirstanlıqlar müxtəlif əsrlərdə yaradılmış, forma və ölçüləri ilə bir-birindən fərqlənən at, qoç, sandıq qəbirüstü fiqurlar, başdaşı və günbəzlərlə zəngindir. Abidələrin əksəriyyəti tunc dövrünün əvvəlləinə (e.ə. III minillik) aiddir. Tunc dövrünün sonlarında daha mürəkkəb kompozisiyalı lövhələr yaradılmışdır ki, bu da mədəniyyətin bu yerlərdə başlanması demək idi. 1976-cı ildə Kəlbəcərin qayaüstü təsvirlərin yerləşdiyi ərazidə qədim yaşayış mərkəzi aşkar edilmişdir. Həmin yerdə divarın qalınlığı 2 metrə çatan tikinti və həmin ərazidə tapılan gil qab bir daha təsdiq edir ki, e.ə. III minillikdə Kəlbəcər ilk insanların yaşayış məskəni olmuşdur.

    Əfsanə Kərimova,
    Masallı Gənclər Evinin əməkdaşıшаблоны для dle 11.2
    DİGƏR XƏBƏRLƏR
    XƏBƏR LENTİ
    1. 18:37 Masallı gənclərinin Heydər Əliyev Mərkəzinə ekskursiyası
    2. 18:27 “Narkomaniyaya və erkən nikaha yox deyək!” – Masallıda tədbir
    3. 18:04 Masallıda “Şuşa qartalı” ədəbi-bədii kompozisiyası nümayiş edilib
    4. 19:03 Sübhanlar bizə Zəfər sevincini yaşatdılar
    5. 17:00 Masallında şadlıq sarayının sahibi və toy təşkilatçısı cərimələniblər
    6. 20:17 Masallıda torpaqlar şumlanır, tütün tədarük edilir
    7. 15:34 “Ən yaxşı müəllim” nominasiyasının qalibi Masallıdandır
    8. 15:14 Masallı taekvondoçuları ölkə çempionatının bürünc mükafatına sahibləniblər
    9. 14:53 Masallının mədəniyyət işçiləri Hərbi Qənimətlər Parkını ziyarət ediblər
    10. 20:13 Masallı məktəbliləri STEAM Azerbaijan Festivalında
    11. 20:10 Xırdalan şəhər Musiqi Məktəbinin kollektivi Masallıda
    12. 20:07 Masallının Viləş kəndində şəhidlərin xatirəsi anılıb
    13. 19:12 Masallıda şəhidin doğum günü qeyd olunub
    14. 20:17 “QİÇS xəstəliyinin zərərləri və ondan qorunma yolları” - Masallıda dəyirmi masa
    15. 19:34 Masallının bir qrup mədəniyyət işçisi "Təşəkkürnamə" ilə təltif olunub
    16. 17:48 Masallının Şərəfə kəndində şəhid Ramazan Vəliyevin anım mərasimi keçirilib
    17. 17:27 General Həzi Aslanov Masallıda şəhid məzarlarını ziyarət edib
    18. 16:24 Masallıda şair Elşad Baratın “Ölümsüzlər” kitabının təqdimatı keçirilib
    19. 18:52 DSX-nin hərbi helikopterinin qəzaya uğraması ilə bağlı Masallı Rayon İcra Hakimiyyətinin başsağlığı
    20. 17:50 Masallıda ailə quran gənclərin ənənəvi addımı
    21. 17:33 Polis general-mayoru Həzi Aslanov Masallıda
    22. 15:52 “Narkomaniya, erkən nikah, dini radikalizm və onların fəsadları” – Masallıda maarifləndirici tədbir
    23. 15:37 Masallıda 3-cü dərəcəli “Rəşadət” ordenli şəhid çavuş Rəfail Hüseynovun anım mərasimi
    24. 12:32 Rusiya - Azərbaycan əməkdaşlığının dinamik inkişafı
    25. 12:27 Azərbaycan ilə Rusiya arasında münasibətlər strateji müstəvidə inkişaf edir
    26. 12:24 Aşqabaddakı XV Zirvə Toplantısı
    27. 12:20 Azərbaycan əməkdaşlığa açıq ölkədir
    28. 20:29 Masallıda şəhid Cavad Babayevin doğum günü
    29. 18:59 Masallıda payızlıq əkinlərin informasiya sistemində bəyan edilməsilə əlaqədar müşavirə keçirilib
    30. 17:28 Masallıda şəhid çavuş Cavad İbadovun il mərasimi
    31. 22:43 Masallıda gənclərlə görüş
    32. 22:11 Masallıda şəhid Cavad İbadovun xatirəsi anılıb
    33. 20:19 Şəhid Rəfail Hüseynovun xatirəsinə ithaf olunan ədəbi-bədii kompozisiya
    34. 14:43 Laçınım mənim
    35. 10:10 “Erkən nikahlara qarşı bir olaq” - Masallıda maarifləndirici tədbir
    36. 21:56 Masallıda şəhid Məmmədağa Bağırovun anım mərasimi
    37. 21:49 Şəhid Elgün Mikayıllının xatirəsinə abidə-bulaq kompleksi tikilib
    38. 21:09 Masallıda Avropa çempionu, beynəlxalq dərəcəli idman ustası Əli Əliyevlə görüş keçirilib
    39. 15:12 Çay üstündə qala - Kəlbəcər
    40. 15:10 Kəlbəcər qədim yaşayış məskənlərindən biridir
    «    Dekabr 2021    »
    BeÇaÇCaCŞB
     12345
    6789101112
    13141516171819
    20212223242526
    2728293031 
    DÜNYA XƏBƏRLƏRİ