• Masallıda çox zəhmətkeş, vətənpərvər, həqiqi Azərbaycan vətəndaşları yaşayır...
  • Heydər Əliyev
  • RU
  • EN
  • » » Unudulmaqda olan sənəti yaşadanlar

    Unudulmaqda olan sənəti yaşadanlar


    Papaq bizim milli rəmz, atribut və maddi mədəniyyət nümunələrimizdən biridir. Nəsildən-nəslə ötürülən bu qədim el sənətini rayonumuzda da yaşadanlar az deyil.

    Bəylik-xanlıq dövründə papaq düryə, çal, motal, çoban və s. adla məşhur olub. Dövrün sayılıb-seçilən insanları buxara (Orta Asiyada daha geniş yayılıb) və ya qaragül papaqlarından istifadə edib. H.Z.Tağıyevin papağı daqqa, Atatürkün papağı general ("kazaki"-Sibirdə yaşayan türkdilli xalqlardan gətirilib), Şeyx Şamilinki qaragül, M.F.Axundov, M.Ş.Vazeh, M.P.Vaqif, M.Ə.Sabirin isə papağı – şüş, “tıflisi” olub. Xidmətçilər, yoxsul təbəqə isə ucuz – motal papaq (Sabirin əsərlərindəki tiplərin istifadə etdiyi papaq) qoyublar...

    Bu sənətin incəliklərini papaqçının dilindən eşitmək mənimçün maraqlı idi. Odur ki, Masallı rayonunun Boradigah qəsəbəsində papaqçılıqla məşğul olan mollaobalı Zahid Məmmədovla görüşmək qərarına gəldim. Ata-babalarından miras qalan bu el sənətini yaşadan 69 yaşlı usta ilə qəsəbə mərkəzindəki iş yerində, kiçik emalatxanadakı söhbətimiz maraqlı anlarla yadda qaldı. Zahid kişi bu sənəti böyük qardaşı Yaqub Məmmədovdan (1947-2020) öyrənib. O, isə 16 yaşından babası Əbülfəz kişinin yanında şagird olub. Gündüz işləyib, gecələr (axşam məktəbində) oxuyub. Rəhmətlik Yaqub kişi ali təhsil də alıb. Xalq təsərrüfatı institutunu bitirib. Bu işə hədsiz marağı onu istəyindən ayıra bilməyib, ömrünün sonunacan papaqçılıqla məşğul olub...

    Uzun müddət qardaşı ilə birgə çalışan, indi onun sənətini davam etdirən Zahid kişi isə 30 ilə yaxındır ki, rayonda püxtələşmiş usta kimi tanınır. Bir neçə ildir ki, kiçik qardaşı Tərlan da ona bu işdə kömək edir, sənətin sirlərinə yiyələnir.

    Papaqçı Zahid Məmmədov deyir ki, bu sənətdə bacarıqla yanaşı, maraq və həvəs mühüm amildir. Sənəti seçmisənsə, onu heç vaxt yarımçıq qoymaq olmaz:

    –Çox rəhbər vəzifədə çalışanlar, generallar üçün papaq tikmişik. Qafqaz Müsəlmanları İdarəsində işləyən yerlilərimizin, o cümlədən hörmətli Şeyximizin də sifarişini yerinə yetirmişik. Fransada, Almaniyada yaşayan soydaşlarımız bizim tikdiyimiz bu milli baş geyimindən tədbirlərdə istifadə edirlər. Türkiyə, Rusiya, İran və digər xarici ölkələrdən də müştərilərimiz olur. Azərbaycanın əksər bölgələrindən bizə müraciət olunur.

    Usta əlavə edir ki, papaq zərif tikilişi, dəqiq ölçü və xoş görünüşü ilə seçilir. Qiymət baxımından isə dəri və formasına görə fərqlənir. Hazırda bizdə olan papaqların qiyməti 150-350 AZN arası dəyişir. Bundan da baha papaqlar var. Hər kəs zövqünə uyğun rəng çalarını (qara, gümüşü, qızılı və ya şabalıdı) bəyənir. Ölçüsündən asılı olaraq bir papaq 1-2 günə tikilir. Adətən yaşlı nəslin nümayəndələri papaq tikdirməyə gəlir. Hacılar, ruhanilər başına çərkəzi, yarma papağı qoyur. Ağsaqqaların əksəriyyəti “qulaqlı” (“uşanka”) papaqdan da istifadə edir. Əsl Azərbaycan milli papağı 12 santimetr olur. Bakıda 10-11 santimetr ölçülü papaqlar dəbdədir. Ən yaxşı papaq mələməmiş qaragül cinsli quzu dərisindən (Türkmənistan və Özbəkistandan gətirilir), əntiq və xurmayi dərilərdən hazırlanır.

    Sənətkarın sözlərinə görə, dünyanın ən gözəl geyimi bizim xalqa mənsubdur. Hər bölgənin öz papağı və başa qoyulma tərzi var. Təkcə Rusiya qaraçıları və ermənilərin özünə məxsus papağı yoxdur. Hətta sovet dönəmində erməni əsilli rusların dəstəyilə papağın zərərli olması barədə qanun da qəbul edilmişdi. Halbuki papaq qoyan kişilərdə baş ağrı (qarmarit) və qan təzyiqinə az-az rast gəlinir.

    Unudulmaqda olan xalq sənəti daşıyıcısı Zahid kişi gileyləndi ki, milli papaqlarımız yetərincə təbliğ olunmur, gənclərimizə tanıdılmır. Növcavanlar heç olmasa öz toylarında papaq (“çərkəzi”) geysinlər...



    Akif AĞAYEV


    "Yeni həyat" qəzeti,
    www.yeniheyet.az
    шаблоны для dle 11.2
    DİGƏR XƏBƏRLƏR
    XƏBƏR LENTİ
    1. 20:36 Taekvondo üzrə ölkə kubokunun açılış mərasimi - Masallıda
    2. 19:40 Xocalı faciəsinin 32 ildönümü ərəfəsində Xocalı ailəsi ilə görüş
    3. 19:38 Fövqəladə Hallar naziri Masallıda vətəndaşları qəbul edib
    4. 22:30 “Xocalı naləsi” – Masallı Mədəniyyət Mərkəzinin səhnəsində
    5. 19:06 Rayon rəhbərinin 23 fevral 2024-cü il tarixdə növbəti vətəndaş qəbulu
    6. 15:12 “Xocalı – qan yaddaşımız” – Masallıda tədbir
    7. 18:11 Masallı RİH Başçısı 22.02.2024-cü il tarixdə Sığdaş ərazisinin sakinləri ilə görüşdü
    8. 16:28 Şəhid ailəsini ziyarət ediblər
    9. 16:26 Mədəniyyətə xidmətdə keçən 46 il
    10. 16:23 Masallıda orta aylıq əmək haqqı 10,5 faiz artmışdır
    11. 16:21 “Erkən nikahın fəsadları” – Masallıda maarifləndirici tədbir
    12. 13:47 Prezident İlham Əliyevin cari ilin 19 fevral tarixində Türkiyənin paytaxtı Ankarada rəsmi səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanatla bağlı
    13. 11:20 “Kənddən Şəhərə” həftəsonu yarmarkası təşkil olunacaq
    14. 08:47 Masallı məktəblərində Beynəlxalq Ana Dili Günü qeyd olunub
    15. 21:00 Birlik və həmrəyliyin zirvəsi
    16. 14:57 Masallının Ulum və Dico kəndləri elektrik enerjisi ilə təmin olunacaq
    17. 10:00 21 Fevral - Beynəlxalq Ana Dili Günüdür
    18. 23:00 İlham Əliyevin prezident seçilməsindən sonra ilk rəsmi xarici səfər
    19. 19:33 Azərbaycan Prezidentinə yazırlar
    20. 19:23 Masallı RİH Başçısı 20.02.2024-cü il tarixdə Musakücə ərazisinin sakinləri ilə görüşdü
    21. 19:00 Xilasedicilərin bilik və bacarıqlarının artırılması məqsədilə təlim
    22. 18:57 Ağacəkmə aksiyası – Masallıda
    23. 18:47 Azərbaycan Prezidentinə yazırlar
    24. 16:39 Azərbaycan Prezidentinə yazırlar
    25. 16:37 Azərbaycan Prezidentinə yazırlar
    26. 16:34 Dünya şöhrətli cərrah
    27. 16:32 Ürəklərdə yaşayan yazıçı-jurnalist
    28. 16:30 Arzu Bağırova kitabxanaya dəstək göstərdi
    29. 16:26 Dahiləri bir də belə tanıyaq!
    30. 10:31 Qocaman müəllimə Azərbaycan Ağsaqqalar Şurasının Fəxri fərmanı təqdim edilib
    31. 09:08 Xalq Qalib Liderini seçməklə bütün dünyaya mesaj göndərdi
    32. 21:00 Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpası dövlətimizin əsas prioritetlərindəndir
    33. 19:32 Milli Qəhrəman Səfəralı Məmmədovun xatirəsi anılıb  
    34. 16:21 Elan!
    35. 15:01 Rayon rəhbərinin 16 fevral 2024-cü il tarixdə növbəti vətəndaş qəbulu
    36. 23:30 Masallı Rayon Polis Şöbəsində DİN-in Polis Akademiyasına qəbul üçün müraciət edən abituriyentlər və onların valideynləri ilə görüş keçirilib.
    37. 23:00 Heydər Əliyevin dəmir iradəsi ilə İlham Əliyevin “dəmir yumruğ”u bir-birini tamamlayır!
    38. 17:14 Masallı şəhərində abadlıq-quruculuq işləri geniş vüsət alıb
    39. 17:11 Masallı RİH Başçısı 14.02.2024-cü il tarixdə Köhnə Alvadı ərazisinin sakinləri ilə görüşdü
    40. 12:26 Konstitusiya Məhkəməsi Azərbaycan Respublikası Prezidenti seçkilərinin yekunlarını elan edib
    «    Fevral 2024    »
    BeÇaÇCaCŞB
     1234
    567891011
    12131415161718
    19202122232425
    26272829 
    DÜNYA XƏBƏRLƏRİ