Azərbaycanın enerji siyasətinin prioritetini yaşıl enerjinin dünya bazarlarına nəqli təşkil edir

Azərbaycan enerji imkanlarımızı və bu dünyanı necə dəstəklədiyimizi yenidən nəzərdən keçirən aparıcı ölkələrdən biri olmalıdır.

Bakı COP-u bu baxımdan əhəmiyyətli rola malikdir. Paris sazişinin dövlətlər tərəfindən müəyyənləşdirilməyən, konsensus əldə olunmayan iqlim maliyyəsi mexanizmi Azərbaycanda məhz Bakı COP-u zamanı müəyyənləşdiriləcək. Hazırkı vəziyyətdə dünya ictimaiyyəti COP29-dan iddialı hədəflər gözləyir. Azərbaycan danışıqları aparan əsas tərəfdir. Danışıqlar artıq uzun müddətdir ki, davam edir. Bu istiqamətdə yeni kollektiv kəmiyyət hədəfinin müəyyən olunması gözlənilir. Hazırkı iqlim maliyyəsi ildə yüz milyard dollar vəsaitin verilməsini tələb edir, ancaq qlobal ictimaiyyət, beynəlxalq təşkilatların hesablamaları hazırkı fəsadlarla mübarizədə bunu çox az hesab edir

Hər il dünyanın hər yerindən hökumət nümayəndələri COP-da toplaşaraq iqlim dəyişmələrinin qarşısının alınması və fəsadlarının aradan qaldırılması istiqamətində birgə səylər göstərmək üçün qərarlar, qətnamələr qəbul edirlər. COP-un ilk toplantısı 1995-ci ildə Berlində keçirilib. Ondan əvvəl milli hökumətlər 1992-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqlim Dəyişiklikləri üzrə Çərçivə Konvensiyasını qəbul edərək gələcəkdə onun daha fəal tədbirlərin həyata keçirilməsi üçün əsas olacağını təsdiq ediblər. BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyası - atmosferdə istixana qazlarının konsentrasiyalarını sabitləşdirməklə "insanların iqlim sisteminə təhlükəli müdaxiləsi" ilə mübarizə aparmaq üçün ölkələr arasında beynəlxalq müqavilədir. Bu müqavilə Rio-de-Janeyroda keçirilən BMT-nin Ətraf Mühit və İnkişaf üzrə Konfransında 154 dövlət tərəfindən imzalanıb. Müqavilə 21 mart 1994-cü ildə qüvvəyə minib. Azərbaycan da bu konvensiyaya qoşulub. Müddət keçdikcə iqlim dəyişmələrinin fəsadlarının qarşısının almasına daha ciddi addımlar atılmasına ehtiyac duyulduğu qənaətinə gəlindi və 2015-ci ildə Fransanın paytaxtı Paris şəhərində dünya dövlətləri bu məqsədlə yenidən toplaşdı. İqlim dəyişmələri ilə mübarizə istiqamətində öz səylərini gücləndirmək üçün Paris sazişi imzaladılar. Paris sazişi 196 ölkə tərəfindən müzakirə edilib. 

Son dövrlərdə bu istiqamətdə aparılan fəaliyyətlərdən biri Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2021-ci il 2 fevral tarixli 2469 nömrəli Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan 2030: sosial-iqtisadi inkişafa dair Milli Prioritetlər”dir. Həmin 5 əsas prioritetdən biri isə “Təmiz ətraf mühit və yaşıl artım ölkəsi” kimi müəyyən olunub. Eləcə də qlobal mübarizədə beynəlxalq həmrəyliyin gücləndirilməsi məqsədilə 25 dekabr 2023-cü il tarixli Sərəncamla 2024-cü il ölkəmizdə “Yaşıl dünya naminə həmrəylik ili” elan edilib.

           Ölkəmiz baza ili (1990) ilə müqayisədə 2030-cu ilə qədər istixana qazlarının miqdarının 35 faiz, 2050-ci ilədək isə 40 faiz azaldılmasını hədəfləyir. Azərbaycan həmçinin elektrik enerjisi istehsalının qoyuluş gücündə bərpaolunan enerji mənbələrinin payının 2030-cu ilə qədər 30 faizə çatdırılmasını hədəfləyir. Azərbaycanın enerji siyasətinin prioritetini isə yaşıl enerji növlərinin yaradılması və yaşıl enerjinin dünya bazarlarına nəqli təşkil edir.

 

Prezident İlham Əliyev işğaldan azad olunmuş Qarabağ və Şərqi Zəngəzur, eləcə də Naxçıvan Muxtar Respublikasını yaşıl enerji zonası elan edib.