Halallıq

(Olmuş əhvalat)
Atam dünyasınl dəyişəndə  altı yaşım vardı. Anam dörd uşağını böyütmık məcburiyyətində qalmışdı.  Evin tək oğlu olduğum üçün bacılarım mənə evin çətin işlərini görməyə imkan vermirdilər. Əmim oğılu ördəklərini mənə tapşırıb çöl işşlərinə gedərdi. Tapşırardı ki, ördəkləri istilin içindən çıxıb kolxozun çəltik sahələrinə keçməsin. İstildə isə qonşularımızın hər birinin 50-60 ördəyi vardı. Mən suyun içində belə hər kəsin ördəyini tanıyardım.  

Bir dəfə əmim oğlu mənə üç ördək balası verdi. Mən onları yaxşı yemləyirdim.   Anam mənə xeyli buğda, düyü yarması, quru çörək verirdi ki, ördək balalarını yaxşı yemləyim ki,  tez böyüsünlər. Ancaq deyirlər ki, sən saydığını say, gör fələk nə sayır. Ördək balaları böyüdükcə sevincim yerə-göyə sığmırdı. Onlardan biri çox yekəlmişdi, ikisi isə  cılız idi. Bir gün yekə ördək hinə gəlmədi.  Onu tapmaq üçün  axtarmadığımız yer qalmadı.  Günorta çağı onu qonşumuz Gülrzanın həyətində, ördəklərinin arasında tapsam da qonşu “bu ördək mənimdir”, deyib durdu. Əmin oğlu çox israr etsə də qonşu ördəyin onun olduğunu söylədi. Əmim oğlu: ay kişi, bu uşaq suyun içində belə mənim yüzə yaxın ördəyimi tanıyır. Gülrza kişi, Allaha, peyğəmbərə, imamlara and içib əmim oğlunu inandıra bildi. Əmim oğlu isə mənə bir ördək verəcəyini deyib, fikimdən daşındırdı. Qonşum isə Cümə axşamı həmin ördəyi kəsib  yedi və hamını inandırdı ki, onun halalca malı olub.

Aradan  2-3 ay keçmişdi. Yaz başlamışdı, aprelin  əvvəlləri idi. Yaşıllığa bürünən kiçik obamız  daha füsunka görünürdü. Çəltik sahələri yaşıl xalıya bənzəyirdi.
Evimizin  arxasındakı kiçik arxdan göz yaşı kimi dupduru su çəltik ləklərinə axırdı. Orda-burda suyun içində oynaşan  ağ   sollar  adamın ruhunu oxşayırdı. Arxın oynaq yerində bir ördək on səkkiz balası ilə üzüb yem axtarırdı. Bildim ki, bu ördək Gülrzanındır. Gözüm qaraldı, ürəyim daşlaşırdılar. Çəpərdən bir qaratikan kolu çəkdim. Ördək balaları sevinclə ora-bura üzür, anasının ətrafında dolandırdılar. Çox  fikirləşdim, uşaq inadkarlığım məni fikrimdən daşındıra bilmədi. İstəyirdim ki, kimsə gəlib çıxsın və mənim fikrimi dəyişsin. Ancaq  qəlbimin dərinliyindəki “intiqam hissi” bir az da coşurdu. Gözlərimi yumub qaratikan kolunu bir neçə dəfə suya çırpdım. Ördək fəryad qoparıb balalarını qorumağa çalışırdı.  Gözlərimi açdım, suyun üzündə çırpınan günahsız ördək balalarını görüb  bayıldım. Neçə dəqiqə huşsuz vəziyyətdə qaldığımı bilmədim. Durub pəjmürdəhal evə gəldim. Bilirdim ki, Gülrza işdən hali olacaq və vay-şüvənlə evimizə hücum çəkəcək. Dərhal qonşu kəndə - dayılarımın evinə getməyi qərara aldım. Qaş qaralana yaxın evə gələndə qonşumuzun  qalmaqalına rast gəldim.  Anam and-aman edirdi  ki, uşağım dayısıgilə gedib, onun heç şeydən xəbəri yoxdur. Qonşu üstümə hücum çəkdi, məni hətta öldürməklə hədələdi, ancaq əmim oğlu yenə gəlib sakitlik yaratdı.

Üstündən illər keçdi. Mən səkkizinci sinifdə oxuyurdum. Qonşum Gülrza bərk xəstələnmişdi. Həkimlər ona mədə xərçəngi  diaqnozu qoymuşdular. Deyirdilər ki, boğazından su da keçmir. Gülrzanın ördək balalarını öldürdüyüm üçün ondan halallıq istəməyi qərara aldım. Anam da bunu mənə xatırlatmışdı.
Məhəlləmiz yaşıllıqlara qərq olmuşdu. Ağacların arası ilə bir ayağım uzun, biri qısa həyətlərinə gəldim. Bir göz ev, yerdən iki-üç qarış hündür olan eyvanda yorğan-döşəkdə uzanmışdı. Evdə heç kim görünmürdü. Gülrza kişi saxsı lüləyeni  götürüb evin arxasındakı həsirlə dövrələnmş ayaqyoluna getdi. Gücsüzlükdən  ayaqları yerə sürtünürdü. Gəlib döşəmənin üstündə oturdum. Balışı arxaya sürüşmüşdü. Onu çəkib yerinə qoymaq istəyəndə altında bir büküm pul gördüm. Götürüb əmimin mənə Novruz bayramında aldığı yarımqol ipək köynəyin cibinə qoydum. Qonşum gəlib çıxdı.

-Bala , əmi son günlərini yaşayır, niyə gəlib məni axtarmırsan? – deyə soruşdu. Bir az xəstəliyindən, evin dərd-sərindən danışdı, məhəllənin keçmişindən söhbət açdı.

Mən mətləbə keçdim.
-Hə, Gülrza əmi, bilirsən  niyə  gəlmişəm? Yadındadı  sənin 18 ördək balasını öldürmüşdülər. Onu mən eləmişdim, indi gəlmişəm səndən halallıq almağa, uşaq olmuşam, sonra başa düşdüm ki, səhv etmişəm. Şeytanın vəsvəsəsinə uymuşam. Ancaq sən də boynuna al ki, kəsib yediyin ördək mənim idi.
Gülrza əmi bığaltı gülümsəyib:
-Sən də mənə halal eylə, - dedi
Belədə  mən cibimdəki pulları çıxarıb ona göstərdim.
-Əmi, halallıq üçün sənə azdan-çoxdan para-pul gətirmişəm. Hə olar, bunu qəbul et.
Gülrza kişi pulu diqqətlə süzüb gözləri işıldadı, əlini balıncının altına apardı. Sonra üzünə xoş bir ifadə verməyə çalışd:
-Bala, bu pullar elə mənim özümünküdür ki.
-Nə olar, Gülrza əmi, mən sənə halal edirəm, sən də keç günahımdan.
Qonşum arıqlayıb çöpə dönmüş əlini mənə uzatdı, boynumu qucaqladı.

-Dünya belədir, adam bəzən yolunu azır, halal-haramı yaddan çıxarır, sən uşaq idin, bilmədin, mən ki, dünyanın ağrı-acısını  görmüşdüm, bir daha halal eylə, oğul, belə şeylər sənə dərs olsun. Dünyada halallıqdan rahat yaşamağa bir xoşluq yoxdur.

Halal insan rahat köçür bu dünyadan...



Həsənağa Əli MURTUZA.шаблоны для dle 11.2