• Masallıda çox zəhmətkeş, vətənpərvər, həqiqi Azərbaycan vətəndaşları yaşayır...
  • Heydər Əliyev
  • RU
  • EN
  • Həkim məsləhəti


    Tütün çəkmək zərərlidir.
    Hər bir siqaretdə orqanizm üçün zəhərli, bir başa xərçəngə səbəb olan və ya xərçəngin yaranmasını sürətləndirən 4000-dən çox kimyəvi maddə aşkarlanıb. Bunlardan ən az 50-sinin bir başa xərçəng xəstəliyi yaratdığı elmi əsaslarla sübut olunub. Bir insanda siqaretdən asılılıq yaradan maddə nikotindir. Nikotin ürək döyüntülərini artırır, arterial təzyiqi yüksəldir, qanı qatılaşdırır. Siqaret tüstüsündəki karbonmonooksit qazı qanda oksigenin qatılığını azaldır, toxumalara kifayət qədər oksigen çatdırılmasını əngəlləyir, bu səbəbdən siqaret çəkən insanlar əhəmiyyətsiz sayıla biləcək fiziki aktivliklər zamanı siqaret çəkməyənlərlə müqayisədə daha tez yorulurlar. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının apardığı araşdırmalara görə, bu il ərzində 4.8 milyon insan siqaretin səbəb olduğu xəstəliklərdən dünyasını dəyişəcək. 2025-ci ildə bu rəqəmin 10 milyon olacağı təxmin edilir. Bunun 7 milyonunun bizim kimi inkişaf etməkdə olan ölkələrdə olacağı gözlənilir. Siqaretdən asılı insanların 25-30%-i daha gənc yaşda dünyasını dəyişir.

    Kişilərdə bütün xərçəng növlərinə bağlı ölümlərin 35%-i, qadınlarda isə 15%-i siqaretə bağlıdır. Ağciyər xərçənginə bağlı ölümlərin 90%-i siqaretin payına düşür. Ağciyər xərçəngi, xərçəng səbəbli ölümlərin siyahısında birinci yerdədir. Siqaret çəkənlərdə ağciyər xərçəngi riski çəkməyənlərlə müqayisədə 20 dəfə çoxdur. Passiv siqaret çəkənlərdə isə risk çəkməyənlərə görə 3 dəfə artıqdır. Siqaret çəkənlərdə ağciyər xərçəngindən başqa, ağız boşluğu, dil, dodaq, qırtlaq, qida borusu, mədəaltı vəz, böyrək, prostat vəz, uşaqlıq boynu xərçənginin yaranma riski yüksəkdir. Passiv siqaret çəkən qadınlarda süd vəzi xərçəngi yaranma riski artır. Siqaret bronxit, emfizema kimi təngnəfəslik yaradan tənəffüs yolu xəstəliklərinin bir başa səbəbkarıdır. Bu xəstəliklər səbəbilə ölüm riski siqaret çəkməyənlərlə müqayisədə 40 dəfə artıqdır. Siqaret çəkənlərdə miokard infarktı yaranma riski 3 dəfə çoxdur. Siqaret, qan dövranına və damarlara olan mənfi təsiri ilə əlaqədar olaraq, beyin qan dövranı pozulmalarına, iflic, aşağı ətraf qanqrenalarına səbəb olur. Siqaret çəkən qadınlarda spontan abort, vaxtından əvvəl doğuş, az çəkili uşaqlar, sonsuzluq, oral kontraseptiv istifadəçilərində miokard infarktı keçirmək riski yüksəkdir. Siqaret kişilərdə sonsuzluq və impotensiyaya səbəb olur. Siqaret çəkənlərdə mədə xorası yaranma riski yüksək, sağalma prosesi daha gec baş verir. Siqaret dəridə qurumaya səbəb olur, katarakta yaranmasında rol oynayır.

    Siqaretin tərkibindəki nikotin çox güclü asılılıq yaradan maddədir. Siqaret çəkərkən, hər aldığınız tüstüdəki nikotin 7 saniyə ərzində beyinə çatır, insanda xoş hisslər və daha çox nikotin tələbatı yaradır. Siqaret çəkənlərdə, əl və ağız vərdişləri yaranır. Çəkilən siqaret sayına bağlı bu vərdişlər daha da arta bilər.

    Asılılıq yaradan maddədən uzaqlaşmaq çətindir. Ancaq mümkünsüz deyil. Bir çox nikotindən asılı olan şəxslərdə siqaret çəkmədiyi müddətdə yaşadığı xoşagəlməz hisslər müvəqqətidir. Ən çətin müddət 2-3 həftədir. Bu müddət ərzində gözlənilməyən hadisələr sizdə siqaret çəkmək ehtiyacı yarada bilər. Siqaretin sadəcə bir adət etdiyiniz zərərli vərdiş olduğunu, bu asılılığın öhdəsindən gələ biləcəyinizi və ən əsası siqaretin içində olduğunuz çətin vəziyyətdə sizə kömək etməyəcəyini unutmayın. Yenidən siqaretə başlamaq heç bir probleminizi həll etməməklə bərabər, özünüzə olan güvəninizi itirməyinizə səbəb olacaq.



    Rəhman MUXTAROV,
    Masallı Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin direktoru




    “Yeni həyat” qəzeti,
    www.yeniheyet.az



    шаблоны для dle 11.2
    DİGƏR XƏBƏRLƏR
    XƏBƏR LENTİ
    1. 17:42 Masallıda elektrik şəbəkəsi yenidən qurulur
    2. 16:49 İcbari tibbi sığorta haqqında Masallıda maarifləndirmə tədbiri
    3. 16:45 “Şuşa ili”nə həsr olunmuş muğam festivalında iştirak edən həmyerlimiz “Fəxri Fərman”la təltif edilib.
    4. 10:23 “İnteqrativ Təbabətdə Elmi Araşdırmalar” Mərkəzi necə yarandı?
    5. 18:23 "Həmrəy könüllü" layihəsi çərçivəsində Masallı Regional Asan Xidmət Mərkəzinə səfər
    6. 18:18 Masallıda gənclər narkomaniyanın zərərləri barədə maarifləndiriliblər
    7. 18:15 Veteran müəllimin yubileyi
    8. 18:13 Kəlbəhüseynli kəndi ərazisində səyyar-görüş qəbul
    9. 16:33 Azərbaycan Qoşulmama Hərəkatının ruhuna və prinsiplərinə sadiqdir
    10. 16:31 Azərbaycan ölkələrimizin Xəzərdə qarşılıqlı fəaliyyətinə böyük əhəmiyyət verir
    11. 09:54 Azərbaycan ilə ABŞ arasında dostluq və əməkdaşlıq münasibətləri dinamik inkişaf edir
    12. 09:36 "Yeni həyat" - 90
    13. 09:30 Cəsur və fədakar Azərbaycan polisi
    14. 09:27 Kümçülərin uğuru
    15. 09:26 ZƏFƏRAN YIĞILIR
    16. 14:18 Qoşulmama Hərəkatı Parlament Şəbəkəsinin Bakı konfransı işə başlayıb
    17. 11:55 Elan
    18. 11:13 Zəngəzur dəhlizi artıq reallığa çevrilir
    19. 11:08 Parlament diplomatiyası
    20. 10:33 Masallıda təzə ailə quran gənclər Qəhrəmanlar Parkı - Şəhidlər abidə-kompleksini ziyarət ediblər
    21. 16:44 Xəzəryanı dövlətlərin əməkdaşlığının müqavilə-hüquqi bazası möhkəmlənir
    22. 12:37 Böyük Vətən Müharibəsi iştirakçısı Cənnət Teymurovun 100 illiyi
    23. 17:53 Azərbaycan Avrasiyanın mühüm nəqliyyat və logistika mərkəzlərindən biridir
    24. 11:57 ŞƏHİD ÖVLADININ DOĞUM GÜNÜ QEYD OLUNUB
    25. 11:49 Masallıda icra başçısı 1 iyul tarixində vətəndaşların növbəti qəbulunu keçirdi.
    26. 23:00 FHN və DİN yanğın təhlükəsizliyi mövzusunda birgə maarifləndirmə tədbiri keçirib
    27. 23:00 Polis işçilərinin peşə bayramı qeyd olunub
    28. 17:34 Prezident İlham Əliyevin Aşqabad görüşü
    29. 19:14 Boradigahlı fermerlər 62 hektara yaxın sahədə çəltik əkmişlər.
    30. 19:13 “Sosial şəbəkələrdə gənclərin rolu”
    31. 21:50 Gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə edilməsi vacib məsələdir
    32. 21:08 Masallıda 38 kilometrlik yolun təmiri davam edir
    33. 20:58 Masallıda narkotik vasitənin təsiri altında avtomobili idarə edən sürücü həbs olunub
    34. 19:14 Təzəkənd kəndi ərazisində səyyar-görüş qəbul
    35. 19:01 Gənclərin İnkişaf və Karyera Mərkəzinin (GİKM) Masallı nümayəndəliyində Təlim keçirilib
    36. 18:43 44 günə məhv olan Ermənistan ordusu
    37. 18:39 Məişət zorakılığına qarşı mübarizə
    38. 13:58 Kəlbəcər rayonunda “İstisu” sanatoriyasının təməlqoyma mərasimi
    39. 11:38 Azərbaycanın BMT-yə üzvlüyünün 30-cu ili
    40. 11:32 Gənc nəsli vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunması
    «    İyul 2022    »
    BeÇaÇCaCŞB
     123
    45678910
    11121314151617
    18192021222324
    25262728293031
    DÜNYA XƏBƏRLƏRİ