• Masallıda çox zəhmətkeş, vətənpərvər, həqiqi Azərbaycan vətəndaşları yaşayır...
  • Heydər Əliyev
  • RU
  • EN
  • Həkim məsləhəti


    Tütün çəkmək zərərlidir.
    Hər bir siqaretdə orqanizm üçün zəhərli, bir başa xərçəngə səbəb olan və ya xərçəngin yaranmasını sürətləndirən 4000-dən çox kimyəvi maddə aşkarlanıb. Bunlardan ən az 50-sinin bir başa xərçəng xəstəliyi yaratdığı elmi əsaslarla sübut olunub. Bir insanda siqaretdən asılılıq yaradan maddə nikotindir. Nikotin ürək döyüntülərini artırır, arterial təzyiqi yüksəldir, qanı qatılaşdırır. Siqaret tüstüsündəki karbonmonooksit qazı qanda oksigenin qatılığını azaldır, toxumalara kifayət qədər oksigen çatdırılmasını əngəlləyir, bu səbəbdən siqaret çəkən insanlar əhəmiyyətsiz sayıla biləcək fiziki aktivliklər zamanı siqaret çəkməyənlərlə müqayisədə daha tez yorulurlar. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının apardığı araşdırmalara görə, bu il ərzində 4.8 milyon insan siqaretin səbəb olduğu xəstəliklərdən dünyasını dəyişəcək. 2025-ci ildə bu rəqəmin 10 milyon olacağı təxmin edilir. Bunun 7 milyonunun bizim kimi inkişaf etməkdə olan ölkələrdə olacağı gözlənilir. Siqaretdən asılı insanların 25-30%-i daha gənc yaşda dünyasını dəyişir.

    Kişilərdə bütün xərçəng növlərinə bağlı ölümlərin 35%-i, qadınlarda isə 15%-i siqaretə bağlıdır. Ağciyər xərçənginə bağlı ölümlərin 90%-i siqaretin payına düşür. Ağciyər xərçəngi, xərçəng səbəbli ölümlərin siyahısında birinci yerdədir. Siqaret çəkənlərdə ağciyər xərçəngi riski çəkməyənlərlə müqayisədə 20 dəfə çoxdur. Passiv siqaret çəkənlərdə isə risk çəkməyənlərə görə 3 dəfə artıqdır. Siqaret çəkənlərdə ağciyər xərçəngindən başqa, ağız boşluğu, dil, dodaq, qırtlaq, qida borusu, mədəaltı vəz, böyrək, prostat vəz, uşaqlıq boynu xərçənginin yaranma riski yüksəkdir. Passiv siqaret çəkən qadınlarda süd vəzi xərçəngi yaranma riski artır. Siqaret bronxit, emfizema kimi təngnəfəslik yaradan tənəffüs yolu xəstəliklərinin bir başa səbəbkarıdır. Bu xəstəliklər səbəbilə ölüm riski siqaret çəkməyənlərlə müqayisədə 40 dəfə artıqdır. Siqaret çəkənlərdə miokard infarktı yaranma riski 3 dəfə çoxdur. Siqaret, qan dövranına və damarlara olan mənfi təsiri ilə əlaqədar olaraq, beyin qan dövranı pozulmalarına, iflic, aşağı ətraf qanqrenalarına səbəb olur. Siqaret çəkən qadınlarda spontan abort, vaxtından əvvəl doğuş, az çəkili uşaqlar, sonsuzluq, oral kontraseptiv istifadəçilərində miokard infarktı keçirmək riski yüksəkdir. Siqaret kişilərdə sonsuzluq və impotensiyaya səbəb olur. Siqaret çəkənlərdə mədə xorası yaranma riski yüksək, sağalma prosesi daha gec baş verir. Siqaret dəridə qurumaya səbəb olur, katarakta yaranmasında rol oynayır.

    Siqaretin tərkibindəki nikotin çox güclü asılılıq yaradan maddədir. Siqaret çəkərkən, hər aldığınız tüstüdəki nikotin 7 saniyə ərzində beyinə çatır, insanda xoş hisslər və daha çox nikotin tələbatı yaradır. Siqaret çəkənlərdə, əl və ağız vərdişləri yaranır. Çəkilən siqaret sayına bağlı bu vərdişlər daha da arta bilər.

    Asılılıq yaradan maddədən uzaqlaşmaq çətindir. Ancaq mümkünsüz deyil. Bir çox nikotindən asılı olan şəxslərdə siqaret çəkmədiyi müddətdə yaşadığı xoşagəlməz hisslər müvəqqətidir. Ən çətin müddət 2-3 həftədir. Bu müddət ərzində gözlənilməyən hadisələr sizdə siqaret çəkmək ehtiyacı yarada bilər. Siqaretin sadəcə bir adət etdiyiniz zərərli vərdiş olduğunu, bu asılılığın öhdəsindən gələ biləcəyinizi və ən əsası siqaretin içində olduğunuz çətin vəziyyətdə sizə kömək etməyəcəyini unutmayın. Yenidən siqaretə başlamaq heç bir probleminizi həll etməməklə bərabər, özünüzə olan güvəninizi itirməyinizə səbəb olacaq.



    Rəhman MUXTAROV,
    Masallı Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin direktoru




    “Yeni həyat” qəzeti,
    www.yeniheyet.az



    шаблоны для dle 11.2
    DİGƏR XƏBƏRLƏR
    XƏBƏR LENTİ
    1. 14:18 Azərbaycanı bir qiymətli üzüyə bənzətsək, Kəlbəcər onun qaşıdır
    2. 17:47 Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin rəisi Masallıda vətəndaşları qəbul edib
    3. 17:44 Şəhid əsgər Məmmədağa Bağırovun anım mərasimi
    4. 17:38 Masallının Ləngan kəndində şəhid ailəsi ziyarət olundu
    5. 15:12 Azərbaycanın şanlı tarixi zəfəri !
    6. 06:42 “Parlaq gələcək üçün narkotikə yox” mövzusunda tədbir
    7. 00:05 Yeni Azərbaycan Partiyası  müasir Azərbaycanın siyasi həyatında mühüm rola malikdir
    8. 18:06 Yeni Azərbaycan Partiyasının 30 illiyi
    9. 17:29 Masallıda “Narkomaniya və insan alverinin fəsadları” mövzusunda maarifləndirici tədbir
    10. 17:27 Masallıda Fikrət Əmirovun 100 illiyi qeyd olunub
    11. 17:25 Masallıda 1500 ədəd zeytun ağacı əkilmişdir
    12. 17:12 Masallıda rayon rəhbərinin Təklə ərazisində səyyar-görüş qəbulu
    13. 21:04 Masallıda ədliyyə işçilərinin peşə bayramı günü
    14. 20:59 Şəhid əsgər Niyaməddin Sultanzadənin anım mərasimi
    15. 18:58 Prezident İlham Əliyevin cari ilin 21 noyabr tarixində Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılmasının 30 illiyi münasibətilə tədbirdə çıxış etmişdir
    16. 19:30 Masallıda çəltikçiliyə diqqət 21 noyabr
    17. 19:00 Masallıda “Narkomaniya və erkən nikahlara yox deyək!” mövzusunda məktəblilərlə görüş
    18. 16:14 Masallıda qaz dayandırılması
    19. 17:10 Masallıda şəhid qardaşı ilə şəhid bacısının toyu
    20. 17:09 Masallıda “Gənclərin hüquqi maarifləndirilməsi, insan hüquqları haqqında biliklərin artırılması” mövzusunda maarifləndirici seminar
    21. 17:08 Masallı şəhərində asfaltlanma işləri davam edir
    22. 14:30 Masallıda ənənəvi iməcilik və ağacəkmə
    23. 21:53 Milli dövlətçiliyimizin qurulmasında müstəsna xidməti olan Yeni Azərbaycan Partiyası
    24. 21:49 Masallıda mini-futbol turnirinə yekun vurulub
    25. 21:44 “Əlvan rənglər” başlığı altında rəsm dərsi
    26. 21:39 Masallıda “Skautinq” mövzusunda təlim
    27. 21:36 Masallı Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının 18 noyabr 2022-ci il tarixli vətəndaş qəbulu
    28. 13:26 22 noyabr ədliyyə işçilərinin peşə bayramı bu il də xalqımızın şanlı qələbəsi ilə ikiqat sevinc hissi ilə qeyd olunur
    29. 00:05 Prezident İlham Əliyevin 15 noyabr tarixində Albaniyada rəsmi səfərdə olmuşdur
    30. 20:37 Prezident İlham Əliyev 15 Noyabr tarixində Albaniyada rəsmi səfərdə olmuşdur
    31. 18:17 Masallı rayon Heydər Əliyev Mərkəzində film nümayişi
    32. 18:15 Xıl kəndində mərkəzi yol təmir olunur
    33. 18:14 Masallıda “Azərbaycan cəsarətli və işgüzar qadınlar yurdudur” mövzusunda tədbir
    34. 18:11 Masallıda idmançılarla görüş
    35. 18:09 Dirçəlişin Zəfərə apardığı yol
    36. 15:14 İran təxribatlarının miqyası genişlənməkdədir
    37. 14:44 Şəhid əsgər Elməddin Nəzərovun anım mərasimi
    38. 14:44 Masallı rayonunda əhaliyə göstərilən ödənişli xidmətlərin həcmi artıb
    39. 20:30 Prezident İlham Əliyev 15 noyabr tarixində Albaniyada səfərdə olmuşdur
    40. 17:26 Masallı şahmatçıları zona yarışının mükafatçısıdır
    «    Noyabr 2022    »
    BeÇaÇCaCŞB
     123456
    78910111213
    14151617181920
    21222324252627
    282930 
    DÜNYA XƏBƏRLƏRİ