• Masallıda çox zəhmətkeş, vətənpərvər, həqiqi Azərbaycan vətəndaşları yaşayır...
  • Heydər Əliyev
  • RU
  • EN
  • Həkim məsləhəti


    Tütün çəkmək zərərlidir.
    Hər bir siqaretdə orqanizm üçün zəhərli, bir başa xərçəngə səbəb olan və ya xərçəngin yaranmasını sürətləndirən 4000-dən çox kimyəvi maddə aşkarlanıb. Bunlardan ən az 50-sinin bir başa xərçəng xəstəliyi yaratdığı elmi əsaslarla sübut olunub. Bir insanda siqaretdən asılılıq yaradan maddə nikotindir. Nikotin ürək döyüntülərini artırır, arterial təzyiqi yüksəldir, qanı qatılaşdırır. Siqaret tüstüsündəki karbonmonooksit qazı qanda oksigenin qatılığını azaldır, toxumalara kifayət qədər oksigen çatdırılmasını əngəlləyir, bu səbəbdən siqaret çəkən insanlar əhəmiyyətsiz sayıla biləcək fiziki aktivliklər zamanı siqaret çəkməyənlərlə müqayisədə daha tez yorulurlar. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının apardığı araşdırmalara görə, bu il ərzində 4.8 milyon insan siqaretin səbəb olduğu xəstəliklərdən dünyasını dəyişəcək. 2025-ci ildə bu rəqəmin 10 milyon olacağı təxmin edilir. Bunun 7 milyonunun bizim kimi inkişaf etməkdə olan ölkələrdə olacağı gözlənilir. Siqaretdən asılı insanların 25-30%-i daha gənc yaşda dünyasını dəyişir.

    Kişilərdə bütün xərçəng növlərinə bağlı ölümlərin 35%-i, qadınlarda isə 15%-i siqaretə bağlıdır. Ağciyər xərçənginə bağlı ölümlərin 90%-i siqaretin payına düşür. Ağciyər xərçəngi, xərçəng səbəbli ölümlərin siyahısında birinci yerdədir. Siqaret çəkənlərdə ağciyər xərçəngi riski çəkməyənlərlə müqayisədə 20 dəfə çoxdur. Passiv siqaret çəkənlərdə isə risk çəkməyənlərə görə 3 dəfə artıqdır. Siqaret çəkənlərdə ağciyər xərçəngindən başqa, ağız boşluğu, dil, dodaq, qırtlaq, qida borusu, mədəaltı vəz, böyrək, prostat vəz, uşaqlıq boynu xərçənginin yaranma riski yüksəkdir. Passiv siqaret çəkən qadınlarda süd vəzi xərçəngi yaranma riski artır. Siqaret bronxit, emfizema kimi təngnəfəslik yaradan tənəffüs yolu xəstəliklərinin bir başa səbəbkarıdır. Bu xəstəliklər səbəbilə ölüm riski siqaret çəkməyənlərlə müqayisədə 40 dəfə artıqdır. Siqaret çəkənlərdə miokard infarktı yaranma riski 3 dəfə çoxdur. Siqaret, qan dövranına və damarlara olan mənfi təsiri ilə əlaqədar olaraq, beyin qan dövranı pozulmalarına, iflic, aşağı ətraf qanqrenalarına səbəb olur. Siqaret çəkən qadınlarda spontan abort, vaxtından əvvəl doğuş, az çəkili uşaqlar, sonsuzluq, oral kontraseptiv istifadəçilərində miokard infarktı keçirmək riski yüksəkdir. Siqaret kişilərdə sonsuzluq və impotensiyaya səbəb olur. Siqaret çəkənlərdə mədə xorası yaranma riski yüksək, sağalma prosesi daha gec baş verir. Siqaret dəridə qurumaya səbəb olur, katarakta yaranmasında rol oynayır.

    Siqaretin tərkibindəki nikotin çox güclü asılılıq yaradan maddədir. Siqaret çəkərkən, hər aldığınız tüstüdəki nikotin 7 saniyə ərzində beyinə çatır, insanda xoş hisslər və daha çox nikotin tələbatı yaradır. Siqaret çəkənlərdə, əl və ağız vərdişləri yaranır. Çəkilən siqaret sayına bağlı bu vərdişlər daha da arta bilər.

    Asılılıq yaradan maddədən uzaqlaşmaq çətindir. Ancaq mümkünsüz deyil. Bir çox nikotindən asılı olan şəxslərdə siqaret çəkmədiyi müddətdə yaşadığı xoşagəlməz hisslər müvəqqətidir. Ən çətin müddət 2-3 həftədir. Bu müddət ərzində gözlənilməyən hadisələr sizdə siqaret çəkmək ehtiyacı yarada bilər. Siqaretin sadəcə bir adət etdiyiniz zərərli vərdiş olduğunu, bu asılılığın öhdəsindən gələ biləcəyinizi və ən əsası siqaretin içində olduğunuz çətin vəziyyətdə sizə kömək etməyəcəyini unutmayın. Yenidən siqaretə başlamaq heç bir probleminizi həll etməməklə bərabər, özünüzə olan güvəninizi itirməyinizə səbəb olacaq.



    Rəhman MUXTAROV,
    Masallı Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin direktoru




    “Yeni həyat” qəzeti,
    www.yeniheyet.az



    шаблоны для dle 11.2
    DİGƏR XƏBƏRLƏR
    XƏBƏR LENTİ
    1. 20:01 Masallıda “İnkişaf və tərəqqi yolunun başlanğıcı” mövzusunda konfrans
    2. 19:42 Rayon rəhbərinin 12 iyul 2024-cü il tarixdə növbəti vətəndaş qəbulu
    3. 23:00 Masallı RİH Başçısı 10.07.2024-cü il tarixdə Həsənli ərazisinin sakinləri ilə görüşdü
    4. 12:39 Şuşada Türk Dövlətləri Təşkilatının Dövlət başçılarının Zirvə görüşü keçirilib
    5. 22:00 Şuşada Turk Dövlətləri Təşkilatının Zirvə görüşü keçirilib
    6. 22:00 Türk Dövlətləri Təşkilatının dövlət başçılarının Şuşada Zirvə görüşü kecrilmişdir
    7. 20:01 Masallıda Məhərrəm ayının başlanması ilə əlaqədar dəyirmi masa
    8. 14:56 Azərbaycan və ŞƏT üzv dövlətləri arasında ticarət və iqtisadi əlaqələr sürətlə inkişaf edir
    9. 12:30 Ələt Beynəlxalq Dəniz Ticarət limanı regionun yaşıl ticarət məkanına çevrilir
    10. 18:33 İranın yeni prezidenti seçildi
    11. 15:37 Beynəlxalq yük və sərnişin daşımalarının mexanizmi dünya təcrübəsi əsasında daha da optimallaşdırılır
    12. 17:00 Azərbaycan Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizinin inkişafında mühüm rol oynayır
    13. 16:30 Rayon rəhbərinin 05 iyul 2024-cü il tarixdə növbəti vətəndaş qəbulu
    14. 15:00 "Azəriqaz" İB-nin rəhbəri Masallı və Yardımlı rayonlarından olan vətəndaşları qəbul etdi
    15. 08:50 Masallıda 2024-cü ilin iyul ayına olan səyyar-görüş qəbulları barədə
    16. 22:00 Monitorinq aparılan 19 kartofçuluq təsərrüfatında karantin tətbiq edilən zərərli orqanizmlər aşkarlanıb
    17. 19:00 Masallıda Məhərrəm ayının başlanması ilə əlaqədar ümumrayon tədbiri
    18. 17:42 Masallı RİH Başçısı 03.07.2024-cü il tarixdə Boradigah ərazisinin sakinləri ilə görüşdü
    19. 10:55 Ədliyyə Nazirliyinin Tibb baş idarəsinə rəis təyin edilib
    20. 19:30 Masallıda Polis işçilərinin 106 ili
    21. 07:19 Lənkəranda hesabat yığıncağı keçirilib
    22. 20:40 Dağlıq və dağətəyi rayonlara leysan yağacaq, dolu düşəcək
    23. 20:29 Masallıda keçmiş məhkumdan külli miqdarda narkotik vasitə aşkarlanıb
    24. 09:30 Unudulmaz Nüsrət Kəsəmənli...
    25. 23:00 Rayon rəhbərinin 28 iyun 2024-cü il tarixdə növbəti vətəndaş qəbulu
    26. 23:00 Qızılağac kəndində “Taxıl biçininin vaxtında başa çatdırılması və tərəvəz əkininin artırılması ilə bağlı qarşıda duran vəzifələr” mövzusunda müşavirə
    27. 19:44 AMEA-nın əməkdaşı Çində elmi məruzə ilə çıxış edib
    28. 16:53 Altıncı çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin buraxılması və Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə növbədənkənar seçkilərin təyin edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
    29. 16:09 Masallıda “Gender üzrə statistik göstəricilər” mövzusunda seminar - müşavirə
    30. 10:11 Natiq Qasımova “Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı” adı verildi
    31. 08:54 “Mübariz ordumuz” – Masallıda tədbir
    32. 23:56 Ulu Öndər Heydər Əliyev və ordu quruculuğu
    33. 22:36 Masallı RİH Başçısı 25.06.2024-cü il tarixdə Təzə Alvadı ərazisinin sakinləri ilə görüşdü
    34. 22:04 Masallıda “26 iyun - Narkomaniyaya və Narkobiznesə qarşı Beynəlxalq Mübarizə Günü” ilə əlaqədar tədbir
    35. 11:20 Ordu quruculuğu sahəsində Prezidentimizin fəaliyyəti
    36. 10:15 “Çiçəklər kralı”nın “yaşıl avtoqrafı”
    37. 18:27 “Yaşıl dünya yazı və şəkillərdə” mövzusunda müsabiqəsinin qalibləri mükafatlandırılıb – Masallıda
    38. 18:14 Azərbaycanın Qoşulmama Hərəkatında əlaqələndirici rolu
    39. 18:06 Təbrik edirik!
    40. 16:30 Dünyanın ən güclü orduları sırasında
    «    İyul 2024    »
    BeÇaÇCaCŞB
    1234567
    891011121314
    15161718192021
    22232425262728
    293031 
    DÜNYA XƏBƏRLƏRİ