• Masallıda çox zəhmətkeş, vətənpərvər, həqiqi Azərbaycan vətəndaşları yaşayır...
  • Heydər Əliyev
  • RU
  • EN
  • » » Əxlaq normalarımız: İnsaniyyət və xeyirxahlıq

    Əxlaq normalarımız: İnsaniyyət və xeyirxahlıq

     
    Əxlaq normalarımız

    İnsaniyyət və xeyirxahlıq

    “Bəşəriyyətin əxlaqi sərvətlərinin qızıl fondunu insaniyyət təşkil edir. İnsan insanın dostu, yoldaşı və qardaşıdır “ prinsipi insaniyyət anlayışının praktik ifadəsidir. İnsaniyyət insana qayğı, həssas münasibət bəsləmək, insan ləyaqətinə hörmətlə yanaşmaq deməkdir. İnsaniyyət insanlar arasında həqiqi bərabərliyi nəzərdə tutur. Vəzifə və mövqedən asılı olmayaraq bütün insanlara eyni münasibət bəslənilməsi insaniyyətin mühüm şərtidir”. Xalq şairimiz, bir neçə dəfə Dövlət mükafatı laureatı, SSRİ Ali Sovetinin deputatı S.Vurğun sadə əməkçi insanlarla dostluq edər, onların ailə üzvləri ilə maraqlanardı. Yaylaqlarda olarkən – dincələrkən adamlarla birgə odun yığar, tonqal qalayıb kabab çəkərmiş. Dahi şair bir dəfə də olsun hərəkətlərilə yüksək mövqeyini hiss etdirməyib. Bu da ölməz şairin dahiliyi, yüksək insanpərvərliyini təcəssümü olan prinsipləri həyata keçirməkdən ibarətdir.
    Bir dəfə Sokratdan soruşurlar: İnsanda ən çox nəyi qiymətləndirirsən? Filosof deyir: “İnsaniyyəti”. Bəs insaniyyət deyəndə nəyi başa düşürsən sualına isə mütəfəkkir: “İnsana layiq keyfiyyətləri”. Xeyirxahlıq, insana məhəbbət hissi, qayğıkeşlik və s. müsbət keyfiyyətlər insaniyyət məfhumunun mühüm tərkib hissəsidir.
    İnsana xoş münasibət bəslənilməsi onun şəxsiyyətinə və ləyaqətinə hörmətin ifadəsidir. İndi müstəqil, demokratik ölkədə ən mühüm əxlaqi vəzifə insansevərliyin təcəssümü olan prinsipləri həyata keçirməkdən, insanlar arasında münasibətlərdə qarşılıqlı hörmətin təntənəsini təmin etməkdən ibarətdir. İnsana hörmət böyük yaradıcı qüvvədir, böyük dayaqdır, şəxsiyyəti öz gözündə ucaldır, yüksəldir, ona öz qüvvəsinə inam verir. Özünə hörmət olduğunu hiss edən şəxsiyyət öz şərəf və ləyaqətini daha dərindən dərk edib qiymətləndirir və qoruyur. Hörmətə layiq olmaq böyük səadətdir, hörmət edənə hörmət olunur, bu, həyatın obyektiv qanunudur.
    Sadəlik, səmimiyyət, hörmətcillik həqiqi böyüklüyün və mənəvi zənginliyin, insaniyyətin ən bariz əlamətidir.
    Hörmətcillik insanın daxili mənəviyyatının - mədəniyyətinin, şəxsiyyət bütövlüyünün göstəricisi, ictimai və əxlaqi davranışlarının meyarıdır. Müasir intellektual bilikli və nümunəvi, tərbiyəli gənclər yetişdirmək, onları vətənə sevgi və məhəbbət ruhunda tərbiyələndirmək, maarifləndirmək pedaqoqların, tərbiyəçilərin mühüm zirvəsidir. Əgər bir gənc yaşlı adama küçəni keçməkdə və ya bir şeyi daşımaqda kömək edirsə, bu onun tərbiyəli, mədəni olduğuna dəlalət edir. İnsaniyyətin mühüm keyfiyyətlərindən biri xeyirdə-şərdə iştirak etmək, bir-birinin dərdinə şərik olmaq, çətin anlarda öz köməyini əsirgəməməkdir. Aqillər deyib: “Bədbəxtlər arasında xoşbəxtlik, ağlayanlar arasında şadlıq yoxdur.” Ünsiyyətin ən mühüm əlaməti və təzahür forması xeyirxahlıqdır. Xeyirxahlıq əxlaqi sərvətlərin əsası, insanların birgə yaşayışının təməl daşı, etikanın əsas kateqoriyasıdır. İnsanlara yaxşılıq etməyə çalışmaq, onlarla münasibətdə xeyirxah olmaq insaniyyətin ən vacib şərtidir.
    Xeyirxahlıq insanın psixologiyasında və əxlaqi şüurunda vacib amilə çevrilmişdir. Məşhur xeyriyyəçi milyonçu Hacı Zeynalabidin Tağıyev Azərbaycanda bir neçə məktəb, həmçinin qızlar məktəbi açdırmış, milli teatr binası tikdirmiş və yollar çəkdirmişdir. O, “Kaspi”, “Həyat”, “Füyuzad” və s. qəzet və jurnalların nəşrinə, habelə mədəni-maarif işlərinə xeyli pul ayırmışdır.
    Azərbaycanlı tələbələrin xarici ölkələrdə təhsil almasına vəsait sərf etmişdir.
    Xeyirxahlıq təmənnasız və minnətsiz olmalıdır. Böyük rus yazıçısı L.N.Tolstoy yazırdı: “Hiylə ilə özünü xeyirxah kimi göstərməkdən pis şey yoxdur.” Filosoflar göstərir ki, insan hər nemətdən doya bilər, amma xeyirxahlıqdan heç vaxt doymaz.
    Müstəqil ölkəmizdə insaniyyətin hərtərəfli inkişafına əlverişli şərait yaradılmış, insan ən qiymətli sərvət elan edilmişdir. İnsan insaniyyəti ilə böyükdür, ülvidir.

    Sabir ABUŞOĞLU,
    AJB-nin üzvü,
    Biologiya üzrə fəlsəfə doktoru.шаблоны для dle 11.2
    DİGƏR XƏBƏRLƏR
    XƏBƏR LENTİ
    1. 18:52 “Müxtəlifliyə qucaq açaq” – Masallıda rəsm və foto sərgisi 
    2. 18:49 Masallı rayonu ərazisində sel və daşqın təhlükəsinə qarşı qabaqlayıcı tədbirlər görülməkdədir
    3. 11:02 Gələcək talehini tibb elminə həsr etməyi qarşısına məqsəd  qoyan Akakdemik
    4. 20:00 Akademik Zərifə Əliyevanın Oftalmologiyada rolu
    5. 21:00 Gözləri və qəlbləri nurlandıran böyük şəxsiyyət
    6. 23:30 Zərifə xanım Əliyevanın Azərbaycan Dövlət  Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutundakı fəaliyyəti
    7. 17:06 Masallıda rayon rəhbərinin 11 aprel 2025-ci il tarixli vətəndaş qəbulu
    8. 16:33 Antiterror əməliyyatları Azərbaycanın suverenliyini bərpa etdi
    9. 13:36 Ziyalı işığında...
    10. 13:00 Bir həkim ömrünün unudulmaz səhifələri
    11. 23:30 Türkiyə və İsrailin Azərbaycana yaxın dost ölkələr olması
    12. 18:52 ADA Universitetində Dünya Nizamı Müzakirə Olundu: İlham Əliyev Beynəlxalq Forumda
    13. 13:56 Zərifə Əliyevanın kimsəsiz uşaqlara qayğısı
    14. 11:33 Nurlu insan
    15. 17:31 Masallıda aprel şəhidi Firdovsi Bağırzadənin anım günü - 2025
    16. 17:28 Masallının Təzə Alvadı ərazisində şəhid məzarları rayon rəhbəri tərəfindən ziyarət olundu
    17. 15:05 Masallının Təzə Alvadı kəndində rayon rəhbərinin 09 aprel 2025-ci il tarixdə səyyar görüş-qəbulu
    18. 18:04 Masallıda ağsaqqallar və əlillər üçün istirahət guşəsinin açılış mərasimi
    19. 17:12 Masallıda rayon rəhbəri şəhidin əkiz övladının doğum günündə
    20. 14:31 Enerji təhlükəsizliyi sahəsində yanaşmaların formalaşdırılması
    21. 12:24 Cənub Qaz Dəhlizi hamımız üçün böyük uğur hekayətidir
    22. 23:30 Azərbaycan enerji təhlükəsizliyi baxımından tərəfdaşları üçün mühüm rol oynayır
    23. 22:19 Masallıda şəhid ailələrinə diqqət və qayğı ənənəsi
    24. 22:11 Masallıda aprel şəhidi Nurlan Əsgərlinin anım günü - 2025
    25. 21:12 Masallıda 18 mart - 06 aprel 2025-ci il tarixlərdə görülmüş işlər barədə məlumat
    26. 21:07 Masallının Təkdam kəndində rayon rəhbərinin 02 aprel 2025-ci il tarixdə səyyar görüş-qəbulu
    27. 07:47 Masallıda rayon rəhbərinin 04 aprel 2025-ci il tarixli vətəndaş qəbulu
    28. 16:33 MƏRHƏMƏT ÜNVANI, ŞƏFQƏT ÜMMANI
    29. 16:20 Azərbaycan və Almaniya arasında münasibətlər qarşılıqlı hörmət üzərində qurulub
    30. 23:30 Azərbaycan Respublikası və Almaniya Federativ Respublikası arasında ikitərəfli münasibətlər
    31. 14:00 Rayonun Tüklə ərazisində “Konstitusiya və suverenlik ili” çərçivəsində ağacəkmə aksiyası
    32. 12:53 Qarşılıqlı münasibətlərin inkişafında yeni mərhələnin başlanğıcı
    33. 09:24 Masallıda 2025-cü ilin aprel ayına olan səyyar-görüş qəbulları barədə
    34. 16:55 Masallının Həsənli ərazisində şəhid məzarları rayon rəhbəri tərəfindən ziyarət olundu
    35. 16:47 Masallının Təkdam kəndində rayon rəhbərinin 02 aprel 2025-ci il tarixdə səyyar görüş-qəbulu
    36. 14:48 Masallıda 31 mart - Azərbaycanlıların Soyqırımı gününə həsr olunmuş anım mərasimi 
    37. 10:38 31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günüdür
    38. 22:30 XX əsr tarixinin ən faciəli və dəhşətli səhifəsi
    39. 23:00 31 mart Azərbaycanlıların soyqırımı günü
    40. 23:00 Azərbaycanlıların soyqırımı haqqında fərman
    «    Aprel 2025    »
    BeÇaÇCaCŞB
     123456
    78910111213
    14151617181920
    21222324252627
    282930 
    DÜNYA XƏBƏRLƏRİ