• Masallıda çox zəhmətkeş, vətənpərvər, həqiqi Azərbaycan vətəndaşları yaşayır...
  • Heydər Əliyev
  • RU
  • EN
  • » » Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası

    Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası

    • 10-02-2018, 15:11
    • Turizm
    • 0
    • 2 584
     
    Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası

     
    Azərbaycanlılar ağızlarının dadını bilirlər. Özü də burada əsl Azərbaycan yeməkləri çoxmillətli ölkəmizin mətbəxi ilə harmoniya yaradır. Bu dəfə biz qədim Şamaxı, habelə ləzgilərin və talışların yaşadıqları Qusar və Masallı regionlarının kulinariya xüsusiyyətləri ilə tanış olacağıq.

    Şamaxı – 290 növ təam
     
    Şamaxı kulinariyası plovun 46, dolmanın 14, kababın 16, qutabın 12 növü ilə çox zəngin və məşhurdur. Şamaxı mətbəxinin zənginliyini nümayiş etdirmək üçün tarixdən bir faktı xatırlamaq kifayətdir. 1662-ci ildə məşhur ingilis səyyahı və taciri Antoni Cenkinson Şirvan hökmdarı Abdulla Xan Ustaclıya qonaq olarkən milli mətbəxin çeşidinə heyran qalmışdı. Xan onu nahara dəvət etmiş, süfrəyə 290 adda milli isti və soyuq yemək, salat, qəlyanaltı və çərəz düzülmüşdü.
    Bu gün Şamaxıda ən geniş yayılan milli xörəklər şüyüdplov, parçabozbaş, yarpaq dolması, səbzi və müxtəlif növ kabablardır. Desert üçün sizə keşniş toxumları qatılmış limon şərbəti və boşqabda sucuq veriləcək. Sucuq buğda nişastasına şəkər, qoz və meşə fındığı əlavə edilməklə hazırlanır.

    Qusar – piçekar, xran fu və skan
     
    Azərbaycanın Qusar rayonunda yaşayan ləzgilər qədim tarixi və zəngin mətbəxi ilə məşhurdur. Qusar rayonunun hər kafesində, eləcə də ləzgilərin yaşadığı digər regionlarda siz piçekar, aluqu və ya şakuku sifariş verə bilərsiniz.
    Qoyun və ya mal ətindən hazırlanmış sulu yemək sizə xüsusi ləzgi sobasında (xərək və ya xar) bişirilmiş çörək – xran fu ilə veriləcək. Azərbaycan təndirini xatırladan bu soba ondan fərqli olaraq dördkünc formadadır. Özü də bu sobada təkcə çörək deyil, ləzgi mətbəxinin digər xəmir xörəkləri də bişirilir.
    Xərəkdə bişirilmiş çörək otaq temperaturunda 7 gün, soyuducuda isə 15-20 gün və daha çox qalır. Hazır xəmiri kiçik kündələrə bölüb yayır, xəmirə istinin daxil olması, tez bişməsi və xüsusi forma alması üçün onu quş lələkləri ilə deşirlər. Çörək sobada beş dəqiqə bişirilir. Bəzən çörəyi xərəkdən tam bişməmiş çıxarır, üstünə pendir və yumurta (“ləzgi pastası”) çəkir və bir neçə dəqiqə yenidən bişməyə qoyurlar.
    Bu yerlərdə, həmçinin ləzgi qutabı – afar bişirilir. Xəmirdən nazik yuxa (lavaş) yayılır, içinə həyətyanı sahədən və dağlardan yığılmış xırda göyərti, bərk pendir, şor qarışığı qoyulur, üstünə daha bir yuxa çəkirlər. Xərəkdə bişirilən afar bənzərsiz dadı ilə seçilir.
    Ləzgi mətbəxinin ən məşhur yeməyi olan skanı da xərəkdə bişirirlər. Yağda yoğurulmuş xəmirdən kündə kəsilir, açılır və dərin tavaya salınır. İçinə yağda qızardılmış qiymə və xırda doğranmış kartof qoyulur. Üstünə bir qat lavaş əlavə olunur və xərəkdə bir saat bişirilir. İnqrediyentlər müxtəlif, o cümlədən pendir və toyuq əti ola bilər. İstənilən halda skan çox ləzzətli olur!

    Masallı – aş, lökü və ləvəngi

       
    Azərbaycanın cənubunda yerləşən Masallı rayonu əhalisinin əksəriyyəti qonşu Lənkəran və Astarada olduğu kimi talışlardır. Talış mətbəxi çox zəngin, çeşidli olmaqla bərabər, həm də qədim tarixə malikdir. Masallıdakı arxeoloji qazıntılar zamanı eramızdan əvvəl daş və kərpicdən düzəldilmiş mətbəx əşyaları, o cümlədən piyalə, su qabları, səhəng aşkarlanıb.
    Masallı regionunda düyüdən azı 20 növ yemək, o cümlədən paxla plov, lobya plov, turşulu aş, ayran aşı (habelə dovğa) hazırlanır. Talış mətbəxi 23 cür ət xörəyi, 9 növ balıq yeməyi, 8 cür sıyıq, 5 cür qayğanaq, meyvələrdən 28 növ yemək, sırdaq növləri (məsələn, badımcan sırdağı) və digər yeməklərlə tanınır. Burada lərgə və mərci xörəkləri də geniş yayılıb. Lakin talış mətbəxinin ən məşhur yeməyi ləvəngidir: içi qoz-fındıq, soğan, sumaxla doldurulmuş toyuq və ya balıq yalnız Masallıda təndirdə bişirilir. Ləvəngi bütün Azərbaycanda hazırlansa da, pitini Şəkidə, skanı Qusarda, ləvəngini isə Masallıda və Lənkəranda dadmaq lazımdır.
    Masallıda şirniyyatın da öz yeri var. Məsələn, desert üçün burada tez-tez lökü hazırlanır. Yemək rasionu ilin fəslindən asılı olaraq dəyişir. Məsələn, may ayında bu yerlərdə paxlalı və təzə doğranmış yağlı şüyüdplov yeyilir. Yazda, həmçinin müxtəlif salatlar olur. Bundan başqa, burada gözlənilməz təzadları sevirlər. Məsələn, hisə verilmiş balıq süfrəyə plov və ya şirin qarpızla qoyula bilər.
    Paytaxt bazarlarında, habelə Rusiya ilə qonşu şəhərlərdə Masallı göyərtisi məşhurdur. Rayonda gəzərkən bir çox həyət darvazalarının qarşısında göyərti satıldığını görmək olar. Masallı mətbəxinin mühüm atributlarından biri qırmızı şalğam və qırmızı baş soğandır. Bu soğan acı olsa da, dadlıdır. Yayda onu yığır, qurudub qışa saxlayırlar.
    Maraqlıdır ki, bu və ya digər milli yemək növünü rayonda istənilən restoran və kafedə sifariş etmək olar. Ona görə də bu yerlərə gəlsəniz, fürsəti qaçırmayın və özünüzə yemək sarıdan korluq verməyin.AZƏRTAC.
     

    шаблоны для dle 11.2
    DİGƏR XƏBƏRLƏR
    XƏBƏR LENTİ
    1. 09:24 Masallıda Beynəlxalq Muzeylər Günü ilə bağlı tədbir keçirilib  
    2. 17:31 Masallıda SHXÇDX rəisi Mürsəl İbrahimov vətəndaşları qəbul etdi
    3. 17:29 Masallıda “Sağlam ailə, davamlı gələcək” mövzusunda tədbir
    4. 16:58 Əbədi və sarsılmaz müstəqilliyimiz- MASALLIDA TƏDBİR
    5. 23:00 Masallı RİH Başçısı 14.05.2024-cü il tarixdə Qarğalıq ərazisinin sakinləri ilə görüşdü
    6. 16:14 “Yaşıl” təşəbbüs – sağlam mühit naminə  
    7. 10:38 Şuşanın dirçəldilməsi
    8. 22:00 Prezident İlham Əliyev Şuşa şəhərində 10 may tarixində  sakinlərlə görüşmüşdür
    9. 20:25 Nəsillərə örnək ömür
    10. 08:42 Şəhid mayor Anar Novruzovun doğum günü qeyd edilib
    11. 23:00 Prezidenti İlham Əliyev  Şuşada şəhərə köçmüş ilk sakinlərlə görüşmüşdür
    12. 20:25 Masallı rayonunda nəqliyyat sektorunda yük və sərnişin daşınması 7,0 faiz artmışdır
    13. 20:23 Masallı rayonunda orta aylıq nominal əməkhaqqı 6,6 faiz artmışdır
    14. 17:23 SƏN ELƏ BİR ZİRVƏSƏN… Heydər Əliyev və Azərbaycan- MASALLIDA TƏDBİR
    15. 17:17 Rayon rəhbərinin 10 may 2024-cü il tarixdə növbəti vətəndaş qəbulu
    16. 13:59 Azərbaycanla Bolqarıstan arasında əməkdaşlığın bugünkü səviyyəsi və perspektivləri çox müsbətdir
    17. 12:56 Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Slovakiya Respublikasının Baş naziri Robert Fitsonun iştirakı ilə imzalanmış sənədlər
    18. 22:30 Məqsədimiz ikitərəfli əməkdaşlığı dərinləşdirməkdir
    19. 21:30 Slovakiya-Azərbaycan əlaqələrində yeni səhifə açılır
    20. 21:08 Azərbaycan Prezidentinə yazırlar
    21. 20:00 Masallıda Böyük Vətən müharibəsi iştirakçısı Cənnət Teymurov ziyarət olunub
    22. 17:27 Heydər Əliyev – 101 Heydər Əliyev – Azərbaycan xalqının milli sərvətidir
    23. 10:49 DANIŞAN ŞƏKİLLƏR
    24. 23:30 Azərbaycan Bolqarıstan ilə əlaqələrə xüsusi önəm verir
    25. 23:30 Slovakiya-Azərbaycan əlaqələrində yeni səhifə açılır
    26. 17:17 “DAHİ ÖMRÜ” – Masallıda tədbir
    27. 17:13 DANIŞAN ŞƏKİLLƏR
    28. 17:03 Masallı RİH Başçısı 08.05.2024-cü il tarixdə Viləş ərazisinin sakinləri ilə görüşdü
    29. 14:30 Heydər Əliyev və Azərbaycan gəncliyi
    30. 11:28 9 May- Faşizm üzərində Qələbə Günü- MASALLIDA TƏDBİR
    31. 08:34 Ekologiyanın mühafizəsi, sağlam ətraf mühit
    32. 08:07 Müharibələr və təbii fəlakətlər ekoloji böhranın əsas səbəbləridir
    33. 18:50 Masallı məktəbliləri Respublika Fənn Olimpiadalarında uğur qazandılar
    34. 18:49 Masallıda fiziki məhdudiyyətli şəxslərin əl işlərindən ibarət “Ulu zirvə” mövzusunda sərgi-satış tədbiri
    35. 18:44 Masallıda ahıllarla görüş keçirildi
    36. 12:04 Təmiz dünya naminə...
    37. 15:56 Məqsədyönlü siyasət, uğurlu nümunə
    38. 15:36 Yaşıllıqlar ölkəsi Azərbaycan!
    39. 10:22 Sülh və qlobal təhlükəsizlik
    40. 11:15 BMT təhlükəsizlik şurası qəbul etdiyi dörd qətnamə
    «    May 2024    »
    BeÇaÇCaCŞB
     12345
    6789101112
    13141516171819
    20212223242526
    2728293031 
    DÜNYA XƏBƏRLƏRİ