• Masallıda çox zəhmətkeş, vətənpərvər, həqiqi Azərbaycan vətəndaşları yaşayır...
  • Heydər Əliyev
  • RU
  • EN
  • » » Subtropik meyvə bitkilərinin becərilməsi

    Subtropik meyvə bitkilərinin becərilməsi

    Subtropik meyvə bitkilərinin becərilməsi


     Subtropik meyvə bitkiləri yer kürəsinin müxtəlif torpaq-iqlim şəraitində törəyib formalaşmış və uyğun iqlim-torpaq şəraitində yayılmış, yaxud tamam yeni bir regionda təkrar formalaşma keçmiş subtropik bitkilər xarici mühit şəraitinə xüsusi tələbləri ilə fərqlənirlər. Subtropik meyvə bitkilərinin əksəri, yalnız subtropik zonalarda, əmtəə xarakterli bitki kimi becərilir. Subtropik meyvə bitkilərindən bir qrupu (xirnik, nar, incir, innab, azimina) qışda yarpaqlarını tökən bitkilərdir. Digərləri isə (zeytun, feyxoa, dəfnə albalı, yapon əzgili) qışda yarpaqlarını tökmürlər və buna görə də «həmişəyaşıl» bitkilər adlanırlar.Subtropik meyvə bitkiləri geniş areala malikdir. Bu qrupun bəzi nümayəndələri (innab, Qafqaz xirniyi, Virgin xirniyi və s.) subtropik bölgə sərhədlərindən xeyli kənarda da becərilə bilir. Subtropik meyvə bitkilərinin əksəriyyəti istiyə və quraqlığa davamlıdırlar.

    Subtropik meyvə bitkiləri qrupuna xirnik, nar, əncir, innab, zeytun, feyxoa, yapon əzgili aiddir.
     Şərq xirniyi: Ölkəmizdə bu növlərdən az və ya çox miqdarda dördü - Qafqaz xirniyi, Virgin xirniyi, Şərq xirniyi və Çin xirniyi becərilir. 
    Bağın salınması: Düzbucaqlı əkin sxemində xirnik bağı üçün qida sahəsi sortdan, relyefdən, torpağın münbitlik səviyyəsindən asılı olaraq 8x5 m, 8x4 m, 6x5 m, 6x4 m, sıxlaşdırılmış sxemdə isə 6x3, 6x2, 5x3 m verilə bilər.
     Nar: Nar, öz fəsiləsinə aid olub, 500-dən artıq sortu məlumdur. Respublikamızda geniş yayılmış və böyük təsərrüfat əhəmiyyəti kəsb edənlərdən Azərbaycan gülöyşəsi, Qırmızı-qabıq, Nazikqabıq, Şah nar, Vir №-1sortlarını qed etmək olar.
     Artırılması. Nar bir qayda olaraq odunlaşmış çiliklərlə artırılır. 
    Bağın salınması. Nar bağı üçün səthi hamar və yaxud bir qədər meyilli (7-8° qədər), küləklərdən mühafizəli, yaxşı rütubətlənmiş və qalın şum qatlı ərazilər seçilir. tinglər 5x5 m, 5x4 m, 6x3 m qida sahəsi ilə əkilir. 


        Əncir, Tut fəsiləsinə aiddir. 
    Sortları. Əncirin sortları çoxdur, ölkəmizdə rayonlaşdırılmış yerli və gəlmə sortlardan Buzov burnu, Gəncə sarı ənciri, Abşeron sarı ənciri , Azəri, Xəzəri, Kadota Kalimirna və s-dir.
    Bağın salınması. 
    Əncir bağı salmaq üçün nisbətən düz, küləkdən mülıafizəli,günəşlə yaxşı təmin olunan sahələr seçilir .Qida sahəsi ekoloji şəraitdən, sort xüsusiyyətindən və torpağın tipindən asılı olaraq 6x4 m, 8x6 m, qışı sərt keçən rayonlarda isə 4x3 m və 5x4 m verilir.
    Əncir payızda və yazda əkilir. 
     İnnab: İnnab- Murdarça fəsiləsinə aid olub, 50-dən artıq növü birləşdirir. 

    Sortları. İnnabın 600-ə qədər sortu vardır. Bundan 400-dən çoxu Çində becərilir. Respublikamızda innabın seleksiya işinin nəticəsi kimi bir neçə yerli sortu yaradılmış və onlardan 3 sort (Nəsimi, Azəri, Xəzəri) rayonlaşdırılmışdır. Respublikamızın şəraiti üçün əlverişli Azərbaycan, Şirvan, Tayan-tszao, Xurmayı , Azəri, Xəzəri, Nəsimi sortlarıdır. 
    Bağın salınması. İnnab bağı salmaq üçün Günəş şüaları ilə yaxşı təmin olunmuş düzən sahələr, dağətəyi zonalarda cənub və cənub-qərb yamaclar seçilir. Əsasən düzbucaqlı və kvadrat əkin sxemlərindən istifadə edərək bitkilərə qida sahəsi 6x6 m, 6x5 m, 5x5 m verilir. 
     
    Zeytun öz fəsiləsinə aiddir, 80-dən çox növü məlumdur.  


    Sortları. Zeytunun keçmiş SSRİ-də yaradılmış və xaricdən gətirilmiş 100-dən çox sortu vardır. Azərbaycanda 15-ə yaxın yeni seleksiya sortları yaradılmış, onlardan 5 sort (Azərbaycan, Şirin zeytun, Buzovna, Ağababa və El zeytunu rayonlaşdırılmışdır. Bunlardan Azərbaycanda daha geniş becərilən sortlar aşağıdakılardır:
    Azərbaycan, Şirin zeytun (Bakı-17), Buzovna, Nikitskiy NQ, Tiflis, Askolyano, Santa. 
    Qeyd olunanlardan başqa zeytunun Krımski 172, Çəmbərəkənd, Dalma, Moizanillo, Aqostino Sevilyano və s. sortları da respublikamızda becərilir.
    Bağın salınması və qulluq. Zeytun bağı 2-3 illik tinglərlə salınır. Bağ saldıqda sortların seçilməsinə xüsusi fıkir verilir. Zeytun üçün sort xüsusiyyətindən, çətir formasından, əkin sxemindən və s. asılı olaraq qida sahəsi 10x10 m, 10x8 m, 8x6 m, 6x6 m verilə bilər. Əkin üçün sahənin hazırlanması, və əkin, digər meyvə bitkilərində olduğu kimidir. Əkin payızda (sentyabr, oktyabr) və yazda (mart-aprel) aparıla bilər. 

        Feyxoa: Mədəni feyxoa həmişə yaşıl ,çoxillik kol bitkisidir.
    Sortları: Feyxoa bitkisinin müxtəlif sort və formaları vardır. Bunlardan bəziləri aşağıda verilmişdir:
    Nikitski, Ananas, Astra, Krupnoplodnıy, Anaseuli №1 və s.
     
    Bağın salınması.
     Əkiləcək bitkilərin qida sahəsi feyxoanın sortundan və torpaq şəraitindən asılı olaraq 3x3 m, 3x4 m, 4x4 m olur.
    Subtropik meyvə bitkilərinin zərərverici və xəstəlikləri və onlara qarşı mübarizə tədbirləri:
    Subtropik meyvə bitkilərinin əsas xəstəlikləri- Hommoz, malsekko (infeksion quruma), antraknoz,his xəstəliyi, askoxitoz və s. göstəmək olar. Mübarizə məqsədi ilə - 0,2%-ıi amtio, 0,2%-li karbofos, antrakol və ya bunların əvəz edicisi kimi yeni preparatlardan istifadə edilir. 
    Subtropik meyvə bitkilərinin əsas ziyanvericiləri- Qalxanlı yastıca, unluca, mənənələr, ilbizlər və s. qarşı mübarizədə poliqor, prineks, dnok və yaxud onları əvəz edən yeni preparatlardan istifadə etmək olar.
      
     
    шаблоны для dle 11.2
    DİGƏR XƏBƏRLƏR
    XƏBƏR LENTİ
    1. 14:52 Mətbuat Şurasının jurnalistlərə müraciəti
    2. 21:31 Masallı poçt filialının kollektivi nümunə göstərir
    3. 21:26 MASALLI TƏHSİLİNDƏN ÜRƏKAÇAN XOŞ XƏBƏRLƏR
    4. 21:21 Masallıda vətəndaşların növbəti onlayn qəbulu keçirilib
    5. 17:39 Prezident İlham Əliyev “Abşeron” yatağının dəniz əməliyyatlarının təməlqoyma mərasimində iştirak edib
    6. 22:04 "Azərbaycan musiqi mədəniyyəti milli sərvətimizdir"
    7. 21:41 Gənc xanımların cəmiyyətimizdəki rolu
    8. 21:12 YAP Masallı rayon təşkilatı yüksək bal toplayan gənclərlə görüş keçirib
    9. 20:56 Masallı Mənzil İstismar Sahəsi abadlıq-quruculuq işlərini davam etdirir
    10. 23:08 Masallı Rayon Təhsil Şöbəsində geniş tərkibdə onlayn videomüşavirə
    11. 19:00 Masallıda RİH başçının vətəndaşlarla növbəti videoqəbulu
    12. 17:18 Masallıda "Bilik Günü"nə həsr olunmuş intellektual yarış keçirilib
    13. 15:27 MASALLI-Səmidxan kəndindəki körpələr evi-uşaq bağçası istifadəyə verilib
    14. 15:10 Masallı MKTİB təmizlik işlərini gücləndirib
    15. 14:56 “Ümidim sənsən” yenə ümidləri doğrultdu
    16. 14:04 Masallı park-bulvar kompleksində işlər davam edir
    17. 13:54 Ərkivan qəsəbə sakini tərəfindən xeyirxah addım
    18. 14:12 Masallı şəhərində abadlıq genişlənir
    19. 13:35 Ərkivan qəsəbəsində abadlıq-quruculuq işləri davam edir
    20. 19:46 MASALLI – Kolatan ərazisində yollar təmir edilir
    21. 19:25 Masallı RİH başçısı Bilik günündə tədris müəssisələrində olub
    22. 14:28 Prezident İlham Əliyevin yeni dərs ilinin başlanması və Bilik Günü münasibətilə müraciəti
    23. 21:57 Masallıda vətəndaşların növbəti virtual qəbulu
    24. 22:26 MASALLI - Mahmudavar kəndində əsaslı təmir edilmiş uşaq bağçasına baxış
    25. 20:00 Masallıda geniş tərkibdə videkonfrans keçirilib
    26. 22:24 Masallı RİH başçısı arıçının təsərrüfatı ilə maraqlanıb
    27. 21:22 Masallıda vətəndaşların növbəti onlayn qəbulu keçirilib
    28. 21:13 “Baba bulağı” təbiət evinin müsbət işi hamıya nümunə olmalıdır
    29. 20:49 Masallının Ərkivan qəsəbəsində yolların təhlükəsizliyi ilə bağlı işlər
    30. 19:27 Tüklə ərazisinin Məmmədoba kəndində yollar təmir edilir
    31. 13:30 Veteranlara qayğı var
    32. 12:00 Masallı təhsilində uğurlu tədris ili
    33. 11:30 Gilas bağında suvarma damcı üsulu ilə həyata keçirilir
    34. 22:26 Masallı şəhərində uşaq bağçasının tikintisi sürətlə davam etdirilir
    35. 22:18 Masallı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Şərəfə kəndində
    36. 22:06 Qara gavalı yaxşı qazanc gətirən meyvədir
    37. 21:58 Cəviz gəlirli və ixracyönümlüdür
    38. 21:47 Masallı RİH başçısı növbəti virtual qəbulunu keçirib
    39. 18:30 Masallıda karantin qaydalarının pozulmasına qarşı reydlər davam edir
    40. 13:09 Masallıda bostan və tərəvəz bitkilərinin tədarükü
    Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası
    Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası
      Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası   Azərbaycanlılar ağızlarının dadını bilirlər. Özü də burada Ətraflı oxu
    Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası
    Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası
      Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası   Azərbaycanlılar ağızlarının dadını bilirlər. Özü də burada Ətraflı oxu
    Bütün xəbərlər
    «    Sentyabr 2020    »
    BeÇaÇCaCŞB
     123456
    78910111213
    14151617181920
    21222324252627
    282930 
    DÜNYA XƏBƏRLƏRİ