• Masallıda çox zəhmətkeş, vətənpərvər, həqiqi Azərbaycan vətəndaşları yaşayır...
  • Heydər Əliyev
  • RU
  • EN
  • » » Subtropik meyvə bitkilərinin becərilməsi

    Subtropik meyvə bitkilərinin becərilməsi

    Subtropik meyvə bitkilərinin becərilməsi


     Subtropik meyvə bitkiləri yer kürəsinin müxtəlif torpaq-iqlim şəraitində törəyib formalaşmış və uyğun iqlim-torpaq şəraitində yayılmış, yaxud tamam yeni bir regionda təkrar formalaşma keçmiş subtropik bitkilər xarici mühit şəraitinə xüsusi tələbləri ilə fərqlənirlər. Subtropik meyvə bitkilərinin əksəri, yalnız subtropik zonalarda, əmtəə xarakterli bitki kimi becərilir. Subtropik meyvə bitkilərindən bir qrupu (xirnik, nar, incir, innab, azimina) qışda yarpaqlarını tökən bitkilərdir. Digərləri isə (zeytun, feyxoa, dəfnə albalı, yapon əzgili) qışda yarpaqlarını tökmürlər və buna görə də «həmişəyaşıl» bitkilər adlanırlar.Subtropik meyvə bitkiləri geniş areala malikdir. Bu qrupun bəzi nümayəndələri (innab, Qafqaz xirniyi, Virgin xirniyi və s.) subtropik bölgə sərhədlərindən xeyli kənarda da becərilə bilir. Subtropik meyvə bitkilərinin əksəriyyəti istiyə və quraqlığa davamlıdırlar.

    Subtropik meyvə bitkiləri qrupuna xirnik, nar, əncir, innab, zeytun, feyxoa, yapon əzgili aiddir.
     Şərq xirniyi: Ölkəmizdə bu növlərdən az və ya çox miqdarda dördü - Qafqaz xirniyi, Virgin xirniyi, Şərq xirniyi və Çin xirniyi becərilir. 
    Bağın salınması: Düzbucaqlı əkin sxemində xirnik bağı üçün qida sahəsi sortdan, relyefdən, torpağın münbitlik səviyyəsindən asılı olaraq 8x5 m, 8x4 m, 6x5 m, 6x4 m, sıxlaşdırılmış sxemdə isə 6x3, 6x2, 5x3 m verilə bilər.
     Nar: Nar, öz fəsiləsinə aid olub, 500-dən artıq sortu məlumdur. Respublikamızda geniş yayılmış və böyük təsərrüfat əhəmiyyəti kəsb edənlərdən Azərbaycan gülöyşəsi, Qırmızı-qabıq, Nazikqabıq, Şah nar, Vir №-1sortlarını qed etmək olar.
     Artırılması. Nar bir qayda olaraq odunlaşmış çiliklərlə artırılır. 
    Bağın salınması. Nar bağı üçün səthi hamar və yaxud bir qədər meyilli (7-8° qədər), küləklərdən mühafizəli, yaxşı rütubətlənmiş və qalın şum qatlı ərazilər seçilir. tinglər 5x5 m, 5x4 m, 6x3 m qida sahəsi ilə əkilir. 


        Əncir, Tut fəsiləsinə aiddir. 
    Sortları. Əncirin sortları çoxdur, ölkəmizdə rayonlaşdırılmış yerli və gəlmə sortlardan Buzov burnu, Gəncə sarı ənciri, Abşeron sarı ənciri , Azəri, Xəzəri, Kadota Kalimirna və s-dir.
    Bağın salınması. 
    Əncir bağı salmaq üçün nisbətən düz, küləkdən mülıafizəli,günəşlə yaxşı təmin olunan sahələr seçilir .Qida sahəsi ekoloji şəraitdən, sort xüsusiyyətindən və torpağın tipindən asılı olaraq 6x4 m, 8x6 m, qışı sərt keçən rayonlarda isə 4x3 m və 5x4 m verilir.
    Əncir payızda və yazda əkilir. 
     İnnab: İnnab- Murdarça fəsiləsinə aid olub, 50-dən artıq növü birləşdirir. 

    Sortları. İnnabın 600-ə qədər sortu vardır. Bundan 400-dən çoxu Çində becərilir. Respublikamızda innabın seleksiya işinin nəticəsi kimi bir neçə yerli sortu yaradılmış və onlardan 3 sort (Nəsimi, Azəri, Xəzəri) rayonlaşdırılmışdır. Respublikamızın şəraiti üçün əlverişli Azərbaycan, Şirvan, Tayan-tszao, Xurmayı , Azəri, Xəzəri, Nəsimi sortlarıdır. 
    Bağın salınması. İnnab bağı salmaq üçün Günəş şüaları ilə yaxşı təmin olunmuş düzən sahələr, dağətəyi zonalarda cənub və cənub-qərb yamaclar seçilir. Əsasən düzbucaqlı və kvadrat əkin sxemlərindən istifadə edərək bitkilərə qida sahəsi 6x6 m, 6x5 m, 5x5 m verilir. 
     
    Zeytun öz fəsiləsinə aiddir, 80-dən çox növü məlumdur.  


    Sortları. Zeytunun keçmiş SSRİ-də yaradılmış və xaricdən gətirilmiş 100-dən çox sortu vardır. Azərbaycanda 15-ə yaxın yeni seleksiya sortları yaradılmış, onlardan 5 sort (Azərbaycan, Şirin zeytun, Buzovna, Ağababa və El zeytunu rayonlaşdırılmışdır. Bunlardan Azərbaycanda daha geniş becərilən sortlar aşağıdakılardır:
    Azərbaycan, Şirin zeytun (Bakı-17), Buzovna, Nikitskiy NQ, Tiflis, Askolyano, Santa. 
    Qeyd olunanlardan başqa zeytunun Krımski 172, Çəmbərəkənd, Dalma, Moizanillo, Aqostino Sevilyano və s. sortları da respublikamızda becərilir.
    Bağın salınması və qulluq. Zeytun bağı 2-3 illik tinglərlə salınır. Bağ saldıqda sortların seçilməsinə xüsusi fıkir verilir. Zeytun üçün sort xüsusiyyətindən, çətir formasından, əkin sxemindən və s. asılı olaraq qida sahəsi 10x10 m, 10x8 m, 8x6 m, 6x6 m verilə bilər. Əkin üçün sahənin hazırlanması, və əkin, digər meyvə bitkilərində olduğu kimidir. Əkin payızda (sentyabr, oktyabr) və yazda (mart-aprel) aparıla bilər. 

        Feyxoa: Mədəni feyxoa həmişə yaşıl ,çoxillik kol bitkisidir.
    Sortları: Feyxoa bitkisinin müxtəlif sort və formaları vardır. Bunlardan bəziləri aşağıda verilmişdir:
    Nikitski, Ananas, Astra, Krupnoplodnıy, Anaseuli №1 və s.
     
    Bağın salınması.
     Əkiləcək bitkilərin qida sahəsi feyxoanın sortundan və torpaq şəraitindən asılı olaraq 3x3 m, 3x4 m, 4x4 m olur.
    Subtropik meyvə bitkilərinin zərərverici və xəstəlikləri və onlara qarşı mübarizə tədbirləri:
    Subtropik meyvə bitkilərinin əsas xəstəlikləri- Hommoz, malsekko (infeksion quruma), antraknoz,his xəstəliyi, askoxitoz və s. göstəmək olar. Mübarizə məqsədi ilə - 0,2%-ıi amtio, 0,2%-li karbofos, antrakol və ya bunların əvəz edicisi kimi yeni preparatlardan istifadə edilir. 
    Subtropik meyvə bitkilərinin əsas ziyanvericiləri- Qalxanlı yastıca, unluca, mənənələr, ilbizlər və s. qarşı mübarizədə poliqor, prineks, dnok və yaxud onları əvəz edən yeni preparatlardan istifadə etmək olar.
      
     
    шаблоны для dle 11.2
    DİGƏR XƏBƏRLƏR
    XƏBƏR LENTİ
    1. 21:41 Masallı rayon rəhbəri Tüklə və Miyankü ərazilərində
    2. 21:19 Masallı RİH başçısı Miyankü ərazisində abadlıq işləri ilə tanış olub
    3. 16:39 Prezident İlham Əliyev xalqa müraciət edib
    4. 16:14 Masallıda “Qarabağ azaddır!” mövzusunda videokonfrans keçirilib
    5. 21:12 MASALLI - Sərçuvar və Yeddioymaq ərazilərində qışa hazırlıq işləri
    6. 19:22 Masallıda pandemiyadan zərər çəkmiş qadın sahibkarlara dəstək göstərilib
    7. 18:55 Masallıda dənli bitkilərin əkini davam edir
    8. 11:16 Masallı RİH başçısı Tüklə ərazisində çay əkini zamanı mövcud vəziyyətlə tanış olub
    9. 12:02 Masallı məktəbliləri üçün “Sağlam məktəbli, davamlı təhsil!” layihəsi
    10. 17:33 MASALLI - Tüklədə çay, Şərəfədə çiyələk, Həsənlidə yonca əkilir
    11. 17:04 Masallıda karantin qaydalarının pozulmasına qarşı reydlər davam edir
    12. 20:30 QANIMIZ VƏTƏN TORPAĞINA QARIŞDI
    13. 19:14 Kəlbəcərin qaytarılması Azərbaycanın möhtəşəm tarixi Qələbəsinin daha bir təsdiqidir
    14. 19:00 Ağdam rayonunun işğaldan azad olunması noyabrın 10-da imzalanmış üçtərəfli Bəyanatın nəticəsidir
    15. 21:38 Əzizimiz Şirvan müəllim
    16. 19:28 Masallıda “Yeni Azərbaycan Partiyası Qələbələr partiyasıdır” mövzusunda onlayn konfrans
    17. 16:39 ARİF FƏRZƏLİNİN YENİ ŞEİRLƏRİ
    18. 22:34 Xalq qalib ordunun Ali Baş Komandanını izdiham ilə qarşılayır
    19. 15:14 Qazi: Oğlum olsa, ona şəhid komandirimin adını qoyacam
    20. 00:02 Azərbaycan xalqı Qarabağa həyatı qaytaracaqdır
    21. 17:13 Masallıda 33 kiçik sututarın tikintisi başa çatıb
    22. 17:07 Masallıda 868 ton çəltik tədarük olunub
    23. 19:51 Azərbaycanın yaratdığı yeni reallıq – Ermənistanın kapitulyasiyası
    24. 18:10 Masallıda KOB-ların sahibkarlıq biliklərinin təkmilləşdirilməsi üzrə distant təlimlər keçirilir
    25. 21:55 Qarabağda əbədi yaşayacağıq
    26. 13:13 Sevinirəm ki, qələbə salnaməsinin yazılmasında övladlarımın da payı var
    27. 13:06 Köhnə Alvadı ərazisində taxıl əkini davam edir
    28. 21:23 Masallıda Qələbə sevinci
    29. 15:03 Şuşanın azad olunması və Qələbə münasibətilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin xalqa müraciətləri
    30. 13:50 MASALLDA ƏMƏK BAZARI
    31. 20:57 Dövlətimizin başçısı Şəhidlər xiyabanında Azərbaycan xalqına müraciət etdi
    32. 20:13 Masallıda pandemiya ilə bağlı görülmüş işlər
    33. 20:08 MASALLIDA İSTEHLAK BAZARI
    34. 20:07 Masallıda nəqliyyat
    35. 17:23 MASALLIDA "QIZIL PAYIZ"
    36. 16:51 Masallıda pandemiyadan zərər çəkmiş qadın sahibkarlara dəstək layihəsi
    37. 17:22 Mənzillərin yanğından mühafizəsi
    38. 17:02 Prezident İlham Əliyev İspaniyanın EFE informasiya agentliyinə müsahibə verib
    39. 17:54 Prezident İlham Əliyev İtaliyanın “La Repubblica” qəzetinə müsahibə verib
    40. 17:47 Masallıda taxıl əkini gündən-günə sürətlənir
    Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası
    Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası
      Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası   Azərbaycanlılar ağızlarının dadını bilirlər. Özü də burada Ətraflı oxu
    Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası
    Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası
      Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası   Azərbaycanlılar ağızlarının dadını bilirlər. Özü də burada Ətraflı oxu
    Bütün xəbərlər
    «    Dekabr 2020    »
    BeÇaÇCaCŞB
     123456
    78910111213
    14151617181920
    21222324252627
    28293031 
    DÜNYA XƏBƏRLƏRİ