• Masallıda çox zəhmətkeş, vətənpərvər, həqiqi Azərbaycan vətəndaşları yaşayır...
  • Heydər Əliyev
  • RU
  • EN
  • » » Subtropik meyvə bitkilərinin becərilməsi

    Subtropik meyvə bitkilərinin becərilməsi

    Subtropik meyvə bitkilərinin becərilməsi


     Subtropik meyvə bitkiləri yer kürəsinin müxtəlif torpaq-iqlim şəraitində törəyib formalaşmış və uyğun iqlim-torpaq şəraitində yayılmış, yaxud tamam yeni bir regionda təkrar formalaşma keçmiş subtropik bitkilər xarici mühit şəraitinə xüsusi tələbləri ilə fərqlənirlər. Subtropik meyvə bitkilərinin əksəri, yalnız subtropik zonalarda, əmtəə xarakterli bitki kimi becərilir. Subtropik meyvə bitkilərindən bir qrupu (xirnik, nar, incir, innab, azimina) qışda yarpaqlarını tökən bitkilərdir. Digərləri isə (zeytun, feyxoa, dəfnə albalı, yapon əzgili) qışda yarpaqlarını tökmürlər və buna görə də «həmişəyaşıl» bitkilər adlanırlar.Subtropik meyvə bitkiləri geniş areala malikdir. Bu qrupun bəzi nümayəndələri (innab, Qafqaz xirniyi, Virgin xirniyi və s.) subtropik bölgə sərhədlərindən xeyli kənarda da becərilə bilir. Subtropik meyvə bitkilərinin əksəriyyəti istiyə və quraqlığa davamlıdırlar.

    Subtropik meyvə bitkiləri qrupuna xirnik, nar, əncir, innab, zeytun, feyxoa, yapon əzgili aiddir.
     Şərq xirniyi: Ölkəmizdə bu növlərdən az və ya çox miqdarda dördü - Qafqaz xirniyi, Virgin xirniyi, Şərq xirniyi və Çin xirniyi becərilir. 
    Bağın salınması: Düzbucaqlı əkin sxemində xirnik bağı üçün qida sahəsi sortdan, relyefdən, torpağın münbitlik səviyyəsindən asılı olaraq 8x5 m, 8x4 m, 6x5 m, 6x4 m, sıxlaşdırılmış sxemdə isə 6x3, 6x2, 5x3 m verilə bilər.
     Nar: Nar, öz fəsiləsinə aid olub, 500-dən artıq sortu məlumdur. Respublikamızda geniş yayılmış və böyük təsərrüfat əhəmiyyəti kəsb edənlərdən Azərbaycan gülöyşəsi, Qırmızı-qabıq, Nazikqabıq, Şah nar, Vir №-1sortlarını qed etmək olar.
     Artırılması. Nar bir qayda olaraq odunlaşmış çiliklərlə artırılır. 
    Bağın salınması. Nar bağı üçün səthi hamar və yaxud bir qədər meyilli (7-8° qədər), küləklərdən mühafizəli, yaxşı rütubətlənmiş və qalın şum qatlı ərazilər seçilir. tinglər 5x5 m, 5x4 m, 6x3 m qida sahəsi ilə əkilir. 


        Əncir, Tut fəsiləsinə aiddir. 
    Sortları. Əncirin sortları çoxdur, ölkəmizdə rayonlaşdırılmış yerli və gəlmə sortlardan Buzov burnu, Gəncə sarı ənciri, Abşeron sarı ənciri , Azəri, Xəzəri, Kadota Kalimirna və s-dir.
    Bağın salınması. 
    Əncir bağı salmaq üçün nisbətən düz, küləkdən mülıafizəli,günəşlə yaxşı təmin olunan sahələr seçilir .Qida sahəsi ekoloji şəraitdən, sort xüsusiyyətindən və torpağın tipindən asılı olaraq 6x4 m, 8x6 m, qışı sərt keçən rayonlarda isə 4x3 m və 5x4 m verilir.
    Əncir payızda və yazda əkilir. 
     İnnab: İnnab- Murdarça fəsiləsinə aid olub, 50-dən artıq növü birləşdirir. 

    Sortları. İnnabın 600-ə qədər sortu vardır. Bundan 400-dən çoxu Çində becərilir. Respublikamızda innabın seleksiya işinin nəticəsi kimi bir neçə yerli sortu yaradılmış və onlardan 3 sort (Nəsimi, Azəri, Xəzəri) rayonlaşdırılmışdır. Respublikamızın şəraiti üçün əlverişli Azərbaycan, Şirvan, Tayan-tszao, Xurmayı , Azəri, Xəzəri, Nəsimi sortlarıdır. 
    Bağın salınması. İnnab bağı salmaq üçün Günəş şüaları ilə yaxşı təmin olunmuş düzən sahələr, dağətəyi zonalarda cənub və cənub-qərb yamaclar seçilir. Əsasən düzbucaqlı və kvadrat əkin sxemlərindən istifadə edərək bitkilərə qida sahəsi 6x6 m, 6x5 m, 5x5 m verilir. 
     
    Zeytun öz fəsiləsinə aiddir, 80-dən çox növü məlumdur.  


    Sortları. Zeytunun keçmiş SSRİ-də yaradılmış və xaricdən gətirilmiş 100-dən çox sortu vardır. Azərbaycanda 15-ə yaxın yeni seleksiya sortları yaradılmış, onlardan 5 sort (Azərbaycan, Şirin zeytun, Buzovna, Ağababa və El zeytunu rayonlaşdırılmışdır. Bunlardan Azərbaycanda daha geniş becərilən sortlar aşağıdakılardır:
    Azərbaycan, Şirin zeytun (Bakı-17), Buzovna, Nikitskiy NQ, Tiflis, Askolyano, Santa. 
    Qeyd olunanlardan başqa zeytunun Krımski 172, Çəmbərəkənd, Dalma, Moizanillo, Aqostino Sevilyano və s. sortları da respublikamızda becərilir.
    Bağın salınması və qulluq. Zeytun bağı 2-3 illik tinglərlə salınır. Bağ saldıqda sortların seçilməsinə xüsusi fıkir verilir. Zeytun üçün sort xüsusiyyətindən, çətir formasından, əkin sxemindən və s. asılı olaraq qida sahəsi 10x10 m, 10x8 m, 8x6 m, 6x6 m verilə bilər. Əkin üçün sahənin hazırlanması, və əkin, digər meyvə bitkilərində olduğu kimidir. Əkin payızda (sentyabr, oktyabr) və yazda (mart-aprel) aparıla bilər. 

        Feyxoa: Mədəni feyxoa həmişə yaşıl ,çoxillik kol bitkisidir.
    Sortları: Feyxoa bitkisinin müxtəlif sort və formaları vardır. Bunlardan bəziləri aşağıda verilmişdir:
    Nikitski, Ananas, Astra, Krupnoplodnıy, Anaseuli №1 və s.
     
    Bağın salınması.
     Əkiləcək bitkilərin qida sahəsi feyxoanın sortundan və torpaq şəraitindən asılı olaraq 3x3 m, 3x4 m, 4x4 m olur.
    Subtropik meyvə bitkilərinin zərərverici və xəstəlikləri və onlara qarşı mübarizə tədbirləri:
    Subtropik meyvə bitkilərinin əsas xəstəlikləri- Hommoz, malsekko (infeksion quruma), antraknoz,his xəstəliyi, askoxitoz və s. göstəmək olar. Mübarizə məqsədi ilə - 0,2%-ıi amtio, 0,2%-li karbofos, antrakol və ya bunların əvəz edicisi kimi yeni preparatlardan istifadə edilir. 
    Subtropik meyvə bitkilərinin əsas ziyanvericiləri- Qalxanlı yastıca, unluca, mənənələr, ilbizlər və s. qarşı mübarizədə poliqor, prineks, dnok və yaxud onları əvəz edən yeni preparatlardan istifadə etmək olar.
      
     
    шаблоны для dle 11.2
    DİGƏR XƏBƏRLƏR
    XƏBƏR LENTİ
    1. 18:47 Masallı RİH başçısı növbəti onlayn qəbul keçirib
    2. 12:08 VƏTƏNDASŞLIQ BORCU, VƏTƏNDAŞ QÜRURU
    3. 19:38 Masallıda tütün yığımına başlanılıb
    4. 15:33 Masallı Rayon Mənzil İstismar Sahəsi təmizlik işlərini davam etdirir
    5. 15:00 Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi Masallıda reyd keçirib
    6. 09:49 Masallının Sığdaş kənd sakinindən nümunəvi addım
    7. 17:31 Masallı RİH başçısı tərəfindən vətəndaşların növbəti videoqəbulu
    8. 12:52 Masallıda pandemiya ilə bağlı görülmüş işlər barədə
    9. 11:28 Masallıda karantin qaydalarının pozulması hallarına qarşı reydlər
    10. 21:09 Masallıda təhsil işçilərinin onlayn müşavirəsi keçirilib
    11. 20:00 Masallıda növbəti virtual qəbul keçirilib
    12. 21:18 Masallı Rayon İcra Hakimiyyəti başçısından yeni təyinatlar
    13. 12:40 MASALLIDA QADIN MOLLALARLA MAARİFLƏNDİRİCİ VİDEOMÜŞAVİRƏ KEÇİRİLİB
    14. 19:49 Masallıda xüsusi karantin rejiminin sərtləşdirilməsilə bağlı rayon icra hakimiyyəti başçısının geniş tərkibdə onlayn müşavirəsi keçirilib
    15. 20:47 MASALLIDA “MƏNİM POLİSİM” ADLI SOSİAL AKSİYA KEÇİRİLİB
    16. 20:25 Masallı RİH başçısı növbəti onlayn qəbul keçirib
    17. 20:20 Koronavirusun profilaktikası çərçivəsində Masallıda reydlər davam etdirilir
    18. 18:35 Masallıda Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə yeni inşa olunacaq uşaq bağçasının təməli qoyuldu
    19. 17:20 Milli mətbuatımızın 145 illik yubileyi ölkəmizdə geniş qeyd olunacaq
    20. 19:27 MASALLIDA TAXIL BİÇİNİ BAŞA ÇATDI
    21. 18:00 MASALLIDA İCRA BAŞÇISININ NÖVBƏTİ VİRTUAL QƏBULU
    22. 15:57 Masallıda karantin rejiminə ciddi nəzarət olunur
    23. 10:51 Dünyanın 130-dan çox dövləti Prezident İlham Əliyevin BMT Baş Assambleyasının Xüsusi Sessiyasının təşkil olunması təşəbbüsünü dəstəklədi
    24. 14:26 MASALLININ KOLATAN KƏNDİNDƏ YOLLAR TƏMİR EDİLİR
    25. 11:56 Bu gün Azərbaycan dünya miqyasında öz gücünə arxalanan və heç kimdən asılı olmayan ölkədir
    26. 11:50 MASALLI: OPERATİV QƏRARGAH (COVİD–19)—QAYNAR XƏTT
    27. 18:30 Masallıda pandemiya ilə bağlı tədbirlər davam edir
    28. 18:11 Kərim Ağayev “Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə” medalı ilə təltif olunub - MASALLI
    29. 18:03 Masallıda RİH başçısı növbəti onlayn qəbulunu keçirib
    30. 18:28 Təhsildə inkişaf və innovasiyalar üzrə IV qrant müsabiqəsinin nəticələri
    31. 18:00 Masallıda xüsusi karantin rejiminin sərtləşdirilməsilə bağlı onlayn müşavirə keçirilib
    32. 17:00 MASALLI RİH BAŞÇISININ NÖVBƏTİ VİRTUAL QƏBULU
    33. 15:34 MASALLIDA - Şərəfə kəndində çiyələk yığımı
    34. 14:40 MASALLIDA TÜTÜN ƏKİNİ BAŞA ÇATIB
    35. 20:22 Masallı RİH başçısının növbəti virtual qəbulu
    36. 20:18 Masallıda xüsusi karantin rejiminin sərtləşdirilməsi ilə bağlı onlayn müşavirə keçirilib
    37. 21:52 MASALLIDA TAXIL BİÇİNİ DAVAM EDİR
    38. 21:29 Torpağın sinəsini bəzəyən xırmandalılar
    39. 21:24 MASALLIDA BARAMA TƏDARÜKÜ DAVAM EDİR
    40. 18:30 Masallıda RİH başçısı növbəti dəfə virtual qəbul keçirib
    Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası
    Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası
      Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası   Azərbaycanlılar ağızlarının dadını bilirlər. Özü də burada Ətraflı oxu
    Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası
    Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası
      Azərbaycana dadlı səyahət: Şamaxı, Qusar və Masallı kulinariyası   Azərbaycanlılar ağızlarının dadını bilirlər. Özü də burada Ətraflı oxu
    Masallı turizm mərkəzinə çevrilir
    Masallı turizm mərkəzinə çevrilir
     Masallı turizm mərkəzinə çevrilir İstisuda müalicəvi turizm şəhərciyinin salınması təkcə rayonu yox, bölgəni böyük mərkəzə Ətraflı oxu
    Bütün xəbərlər
    «    İyul 2020    »
    BeÇaÇCaCŞB
     12345
    6789101112
    13141516171819
    20212223242526
    2728293031 
    DÜNYA XƏBƏRLƏRİ